نگاهی به ایجاد نیازهای روانی و حمایت‌های اجتماعی در ۹ ماه انتظار

حقیقات نشان می‌دهد اغلب کودکانی که مادران‌شان طی این مرحله دچار استرس و اضطراب‌های شدیدی بوده‌اند بر کیفیت زندگی‌شان در بزرگسالی تأثیر گذاشته است. بیشتر اختلالات روانشناختی در بزرگسالی ریشه در دوران بارداری مادر دارد.

سلامت یک جامعه در گرو وجود نسلی پویا و سازنده است. اگر یک ازدواج براساس اصول درست پایه‌های زندگی مشترک شکل گرفته باشد فرزندانی سالم پرورش پیدا می‌کنند و سلامت خانواده نیز تضمین می‌شود. در این میان زنان علاوه بر مسئولیت‌هایی که در خانواده به عهده دارند می‌توانند نقش‌های اجتماعی نیز در بیرون از خانه داشته باشند. برای داشتن یک جامعه سالم از همه ابعاد اجتماعی تمام عوامل باید دست به دست هم بدهند تا جامعه‌ای موثر ساخته شود.عواطف و احساسات فردی با عواطف اجتماعی پیوند و رابطه مستقیم دارد.

preg5متن

از این رو در دوران بارداری باید به زنان توجه ویژه‌ای داشت و تقریباً در تمام جوامع خانواده و اجتماع نقش تاثیرگذاری در این دوران دارند. بنابراین همه عوامل و فاکتورها به یاری مادر می‌آیند تا در طی کردن این دوره دچار آسیب نشود. زنان معمولاً از دوران بارداری و کسب تجربیات مادر شدن به عنوان لحظاتی طلایی یاد می‌کنند. کارشناسان حوزه‌های مختلف نقش‌هایی که خانواده، محیط‌کار، جامعه و… به عهده دارند تا این روند به بهترین نحو سپری شود را مورد بررسی قرار داده و سهم هر کدام ازاین سیستم‌های حمایتی را مشخص کرده‌اند. آگاهی به این موارد در گذراندن این مسیر کمک می‌کند تا به وظایف خود واقف باشند.

دکترامیر رستگار خالد جامعه شناس و استادیار دانشگاه شاهد می‌گوید: زنان شاغل وقتی تصمیم به بچه دار شدن می‌گیرند بیشترین فشار اجتماعی را تحمل می‌کنند.البته باید اشاره کرد دوستان، اعضای خانواده، همکاران و افرادی که با آن‌ها در تعامل هستند مدام می‌پرسند چه زمانی قصد دارند صاحب فرزند شوند و به نوعی فشارهای ذهنی و فکری از سوی جامعه و اطرافیان به آنان وارد می‌شود که تحت تأثیر این عوامل تصمیم به بچه‌دار شدن می‌گیرند. زنان شاغل در این مبحث تفاوت عمده‌ای دارند و با چالشی جدی‌تر روبه‌رو هستند.این گروه از زنان بسته به نوع شغل و پایگاه اجتماعی شان با مشکلاتی مواجه‌اند و در تصمیم‌گیری‌ها دچار تردید هستند. از یک سو تمایل دارند صاحب فرزند شوند و به انگیزه‌های فردی (نیازهای روان شناختی) خود پاسخ بدهند و از سوی دیگر با مشکلاتی که سر راهشان قرار دارد مانند مسأله اشتغال و… رو‌به‌رو هستند. در عصر جدید زندگی خانوادگی و کار دو مقوله جدا از هم شده است. از این رو کار به نهادها، سازمان‌ها و سیستم‌ها واگذار شده و این محیط اجتماعی خارج از قوانین و قواعد به مشکلات یک فرد توجهی ندارد و فقط در حوزه فعالیت‌های خود از یک فرد شاغل (زن و مرد) کار می‌خواهد.

این جامعه‌شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه در ادامه می‌گوید: سازمان‌ها و نهادها یک حوزه کاری کاملاً مستقل هستند که با ارزش‌ها و منطق خود مشاغل را تعریف کرده‌اند بنابراین به سایر جنبه‌های زندگی یک فرد اهمیتی نمی‌دهند از این رو یک زن با منطقی جدای از خانواده باید در اجتماع اهداف خود را دنبال کند به همین دلیل زمانی که یک زن شاغل تصمیم به بارداری می‌گیرد با مشکلات مضاعفی رو به رو می‌شود چون جامعه و محیط کار سیستم حمایتگرانه‌ای برای این دوره از زندگی را به معنای اصولی تعریف نکرده است. در صورتی که در جوامع پیشرفته این قواعد و قوانین اساساً تحولی بنیادی داشته و کارفرمایان به نقش‌های خارج از محل کار پرسنل خود توجه دارند. همچنین این جوامع به مردانی که قرار است پدر شوند فشاری را متحمل می‌کند تا یک مرد بداند برای تأمین نیازهای خانواده موظف است بیشتر کار کرده و درآمد بالاتری داشته باشد و این موضوع در اصل مانند یک محرک برای کار بیشتر معرفی می‌شود.

دوره‌ای مهم
تغییرات جسمی در دوران بارداری در عملکرد فیزیولوژیکی و ساختمانی نیز تغییراتی به وجود می‌آورد اگر این تغییرات با فشارها و مشکلات روحی و روانی همراه شود یک زن باردار در طی کردن این روند مهم دچار صدماتی می‌شود که مهم‌ترین آن آسیب سیستم عصبی است.

دکتر فاطمه کیخا متخصص زنان و زایمان و استادیار دانشگاه علوم پزشکی تهران می‌گوید: مسائل دوران بارداری در روابط اجتماعی، روحیه و ایجاد مشکلات روانی زنان تأثیر دارد.همچنین کیفیت و سلامت روانی یک زن باردار را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. از این رو خانواده به ویژه همسر باید تلاش کند تا مشکلات به حداقل برسد. بنابراین بهتر است زنان قبل از باردار شدن به یک مشاور مراجعه کنند تا اگر بیماری زمینه‌ای مانند افسردگی دارند شناسایی و درمان شود. حضور همسر در جلسات مشاوره‌ای قبل از بارداری کمک می‌کند تا تغییرات این دوره را بهتر بشناسند مردان باید یاد بگیرند این دوره مهم را چگونه در کنار همسرشان طی کنند. دوران بارداری به سه دوره سه ماهه تقسیم می‌شود.اغلب زنان در سه ماه اول بارداری با کاهش انرژی و خستگی‌های مفرط رو به رو هستند. تغییرات تغذیه‌ای با ویار زیاد هم یکی دیگر از مشکلات این دوره است. همسران اگر با تغییرات این دوران آشنا نباشند دچار سرخوردگی خواهند شد.در سه ماه اول زنان به دلیل این‌که با خستگی‌های مفرط مواجه هستند توانایی پخت غذا و رسیدگی به امور زندگی را ندارند. از این رو مردان موظف هستند به برنامه غذایی همسر خود توجه کنند. باید گفت حمایت روانی و عاطفی خانواده و درک شریک زندگی بهترین همراهی تلقی می‌شود.

Thousands Meet For  2nd Ecumenical Kirchentag

دکتر علی اسماعیلی روانشناس و استادیار دانشگاه علامه طباطبایی می‌گوید: در بسیاری از خانواده‌ها یکی از اهداف مهم در زندگی مشترک فرزند‌آوری است.کودکان به زندگی خانوادگی معنا،‌ شادابی و طراوت می‌بخشند. توجه به نیازهای عاطفی، روانی و جسمانی زنان باردار باعث می‌شود تا مادران روند بارداری سالمی را در پیش گرفته و فرزندان سالمی به لحاظ روحی و روانی متولد ‌شوند. تحقیقات نشان می‌دهد اگر مادران به لحاظ عاطفی در آرامش باشند فرزندان‌شان در آینده افرادی مستقل خواهند شد. از این رو توجه به حساسیت‌های زنان باردار در این دوران مهم به داشتن کودکان و فرزندانی مفید در جامعه کمک خواهد کرد.زنان وقتی از سوی خانواده خود، همسر و اطرافیان مورد توجه قرار می‌گیرند احساس ارزشمندی می‌کنند و این احساس خوشایند باعث می‌شود حتی اگر فرزند ناخواسته باشد و زن آمادگی لازم برای مادر شدن را نداشته است به راحتی با این موضوع کنار آمده و کمتر با آسیب روانی مواجه شود و به‌طور قطع فرزند متولد شده هم کمتر دچار آسیب‌هایی در آینده خواهد شد.

این روانشناس بیان می‌کند: تحقیقات نشان می‌دهد اغلب کودکانی که مادران‌شان طی این مرحله دچار استرس و اضطراب‌های شدیدی بوده‌اند بر کیفیت زندگی‌شان در بزرگسالی تأثیر گذاشته است. بیشتر اختلالات روانشناختی در بزرگسالی ریشه در دوران بارداری مادر دارد. از این رو این امر بیانگر آن است عوامل بیرونی و محیطی تا حدی قابل کنترل نیستند اما توجه از سوی والدین امری قابل اجرا است. فضای خانوادگی باید پر از نشاط باشد تا زنان باردار بعد از زایمان در فضایی مملو از عاطفه به فرزند تازه متولد شده رسیدگی کنند تا دچار اختلالاتی مانند افسردگی پس از زایمان نشوند.در دوران بارداری مادران گاهی اوقات دچار غمگینی و کرختی می‌شوند بنابراین برخورد اطرافیان در ایجاد خلقیات مثبت و منفی تاثیرگذار است.احساس حقارت، خود کم بینی، افسردگی و نداشتن ارزش از مشکلاتی است که اغلب زنان در روند بارداری با آن رو به رو هستند.

دکتر کیخا متخصص زنان و زایمان با اشاره به سه ماهه دوم وسوم بارداری می‌گوید: زنان در سه ماهه دوم بارداری به لحاظ روانی کمتر دچار استرس می‌شوند و مشکلات را به تدریج پشت سر گذاشته‌اند.آرامش بهتری دارند و بهترین فرصت است که همسران کمی به درد دل و حرفهای آن‌ها گوش دهند. در سه ماهه سوم زنان با مشکلات ذهنی متعددی رو به رو می‌شوند و ذهنیت‌های منفی در خصوص نوزاد خود دارند آن‌ها از تولد نوزاد، هزینه‌های زایمان، نگهداری از نوزاد، چهره او و سلامتی‌اش درگیری‌های ذهنی دارند و اگر حمایت همسران نباشد فشارهای زیادی را باید به تنهایی تحمل کنند و ممکن است به مرور زمان احساس تنهایی بر آن‌ها غلبه کند. از این رو هر چه فضای خانوادگی صمیمی‌تر و دوستانه‌تر باشد کمتر دچار مشکلات این دوره می‌شوند و تولد یک نوزاد سالم به بهداشت روانی و جسمانی مادر کمک می‌کند.

اتفاقاتی نو
دکتر رستگار خالد با اشاره به این‌که کودک متولد شده نیاز به مراقبت و توجه خاص دارد بخصوص که عصر کنونی را «کودک عزیزی» می‌نامند، می‌گوید: برخی اهداف فردگرایانه باعث می‌شود تا زنان به خاطر پیشرفت در شغل در این موضوع تاخیر کنند زیرا تصور می‌کنند دوران بارداری آسیب شدیدی به مناسبات شغلی آن‌ها خواهد زد و نوعی گسست شغلی به وجود می‌آید. مباحثی مانند امنیت زندگی کودک، آینده و… از جمله مشکلاتی است که زنان شاغل را برای باردار شدن تهدید می‌کند و آن‌ها باید بر موانعی که جلوی راهشان قرار دارد غلبه کنند. بارداری و مادر شدن یک دوره انتقالی زندگی زنان به شمار می‌رود و برای ورود به این چرخه جدید نگرانی‌هایی وجود دارد. از این رو محیط کار، جامعه، خانواده و… وظایفی به عهده دارند.

حمایت‌های اجتماعی سازمان‌ها در محیط کار باعث می‌شود تا زنان با خیالی آسوده و راحت برای داشتن فرزند اقدام کنند و اگر این حمایت‌ها در همه ابعاد وجود داشته باشد فشارهای روانی کاهش و سلامت کودکان تضمین می‌شود.برنامه‌های مشاوره‌ای خاص، آموزش‌های لازم و حمایت فرهنگی به عهده سازمان هاست و فقط با پرداخت هزینه‌های مهد کودک، اختصاص دادن ساعت‌هایی برای شیردهی و… نمی‌توان چالش‌ها را از میان برداشت بلکه باید فرهنگ‌سازی و حمایتگری شود. اگر حمایت‌های لازم فرهنگی و اجتماعی در حق زنان اعمال شود کودک بیشتر احساس امنیت کرده و در فضای اجتماعی سالم تری رشد می‌کند از این رو سازمان و نهادها باید این مسائل جزئی را از وظایف خود برشمرند تا با تشویق خانواده‌ها به فرزندآوری در جامعه نسلی جوان رشد کند و با پدیده سالمندی دیرتر رو‌به‌رو شویم.

منبع: روزنامه ایران
۱۹
اردیبهشت ۱۳۹۳
مادربانو
دسته‌ها گزارش تحلیلی
دیدگاه‌ها بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>