آموزش دینی فرزندان

رسول خدا(ص) می­فرمود: «قرآن روز قیامت مردی رنگ پریده را می­ آورد و به پروردگارش می­گوید: این شخص، کسی است که طمع او را به رحمت تو قوی کرده بودم و آرزوهایش را به مغفرت تو گسترده بودم، پس بر اساس گمان من درباره­ اش عمل کن.

a5

 

فرزندان امانت الهی و نشانه های خدا هستند (۱) و والدین درباره سلامت ،رشد و تعلیم و تربیت آن هنا مسئولند.(۲) و در برابر تربیت خوب پاداش (۳) و در برابر تربیت بد کیفر خواهند دید.(۴)

رسول گرامی اسلام(ص) فرمود: حق فرزند بر پدر این است که مادرش را سرزنده و گرامی بدارد و نام نیکو بر وی نهد و اگر پسر باشد قرآن به وی بیاموزد و او را پاک (ختنه)کند و شناکردن به وی بیاموزد و اگر دختر باشد سوره نور را به وی آموزش دهد، سوره یوسف را به وی نیاموزد و او را در غرفه ها (بالاخانه ها) ساکن نکند{کنایه از اینکه محل تحصیل و کار و زندگی او در معرض دید و ارتباط نامحرمان نباشد} و در ازدواج او شتاب کند.(۵)

امام سجاد(ع) می فرماید: حق فرزندت این است که بدانی از توست و در این دنیا خوب و بدش به تو وابسته است.(۶)

آنچه در ادامه می خوانید؛ احادیث و روایات و سفارشاتی است در باب تربیت فرزندان که از کتاب “مفاتیح الحیات” آیات الله جوادی آملی انتخاب شده است :

تعلیم و تربیت کودک
در تعلیم و تربیت کودک چند موضوع مورد توجه اسلام است:

  1.  معارف دینی مانند عقاید، اخلاق، قرائت، دانستن احکام و انجام عبادات.
  2.   ادب و مهارت­های اجتماعی.
  3. ادب و مهارت های دفاعی

پاداش و تعلیم قرآن و احکام دین
رسول اکرم(ص) فرمود: «هر کس به فرزندش قرآن بیاموزد روز قیامت پدر و مادر او را فرا می­خوانند و دو جامه بر آن دو می­پوشانند که از نور آن چهره ­های بهشتیان روشن می­شود.»(۷)
رسول خدا(ص) می­فرمود: «قرآن روز قیامت مردی رنگ پریده را می­ آورد و به  پروردگارش می­گوید: این شخص، کسی است که طمع او را به رحمت تو قوی کرده بودم و آرزوهایش را به مغفرت تو گسترده بودم، پس بر اساس گمان من درباره­ اش عمل کن. خدا می­فرماید: ملک را به دست راستش و جاودانگی را به دست چپش دهید… پدر و مادرش را زیوری دهید که تمام دنیا با آنچه در آن است به ارزش آن نباشد، پس همه مردم روز قیامت به آن پدر و مادر می­نگرند و آن دو را عظیم می­شمارند و خودشان نیز از این مقامشان به شگفتی فرو می­روند و می­پرسند: پروردگار! این عظمت از کجاست؟ خدا می­فرماید: این عظمت به سبب آموختن قرآن به فرزندتان و تربیت او بر اساس دین اسلام و محبت پیامبر(ص) و علی(ع) است.»(۸)

کیفر ترک آموزش دینی فرزندان
پیامبر(ص) به برخی از کودکان نگریست و فرمود: «وای بر فرزندان آخرالزمان از ناحیه پدرانشان!» پرسیده شد: «ای رسول خدا! آیا از آن رو که پدرانشان مشرکاند؟» فرمود: «نه، بلکه از پدرانی که مومن­اند و به فرزندانشان چیزی از واجبات دینی نمی­آموزند، بلکه آنان را از آموختن منع می­کنند و به سود اندکی از دنیا که از فرزندانشان به ایشان می­رسد، رضایت می­دهند و من از آنها بیزارم و آنان نیز از من بیزارند.»(۹)

دعا برای فرزندان

(۱)  اللّهُمّ وَ مُنّ عَلَیّ بِبَقَاءِ وُلْدِی وَ بِإِصْلَاحِهِمْ لِی و بِإِمْتَاعِی بِهِمْ. خدایا بر من منت گذار به باقى گذاشتن فرزندانم. و به شایسته ساختن ایشان براى من و به بهره‏مند کردن من از ایشان.

(۲)  إِلَهِی امْدُدْ لِی فِی أَعْمَارِهِمْ، وَ زِدْ لِی فِی آجَالِهِمْ، وَ رَبّ لِی صَغِیرَهُمْ، وَ قَوّ لِی ضَعِیفَهُمْ، وَ أَصِحّ لِی أَبْدَانَهُمْ وَ أَدْیَانَهُمْ وَ أَخْلَاقَهُمْ، وَ عَافِهِمْ فِی أَنْفُسِهِمْ وَ فِی جَوَارِحِهِمْ وَ فِی کُلّ مَا عُنِیتُ بِهِ مِنْ أَمْرِهِمْ، وَ أَدْرِرْ لِی وَ عَلَى یَدِی أَرْزَاقَهُمْ. خدایا عمرشان را براى من برکت بخش و مدت زندگانى‏شان را طولانى ساز، و خردسالشان را برایم پرورش ده، و ضعیفشان را نیرومند کن، و بدنها و دینها و اخلاقشان را به صحت بدار، ایشان را در جانها و اعضایشان و هر چیز از کارشان که مورد اهتمام من است مشمول عافیت قرار ده و روزیهاشان را براى من و بدست من افزون ساز،

(۳)  اجْعَلْهُمْ أَبْرَاراً أَتْقِیَاءَ بُصَرَاءَ سَامِعِینَ مُطِیعِینَ لَکَ، وَ لِأَوْلِیَائِکَ مُحِبّینَ مُنَاصِحِینَ، وَ لِجَمِیعِ أَعْدَائِکَ مُعَانِدِینَ وَ مُبْغِضِینَ، آمِینَ. ایشان را نیکوکار و پرهیزکار و روشن دل و حق نیوش و فرمانبردار خودت، و دوستدار و نصیحت گزار دوستانت، و معاند و کینه‏توز همه دشمنانت قرار ده. آمین.

(۴)  اللّهُمّ اشْدُدْ بِهِمْ عَضُدِی، وَ أَقِمْ بِهِمْ أَوَدِی، وَ کَثّرْ بِهِمْ عَدَدِی، وَ زَیّنْ بِهِمْ مَحْضَرِی، وَ أَحْیِ بِهِمْ ذِکْرِی، وَ اکْفِنِی بِهِمْ فِی غَیْبَتِی، وَ أَعِنّی بِهِمْ عَلَى حَاجَتِی، وَ اجْعَلْهُمْ لِی مُحِبّینَ، وَ عَلَیّ حَدِبِینَ مُقْبِلِینَ مُسْتَقِیمِینَ لِی، مُطِیعِینَ، غَیْرَ عَاصِینَ وَ لَا عَاقّینَ وَ لَا مُخَالِفِینَ وَ لَا خَاطِئِینَ. خدایا بازویم را بوسیله ایشان سخت گردان. و اختلال حالم را به ایشان اصلاح کن، و جمعیت مرا به ایشان فزونى ده، و محضر مرا به وجودشان بیاراى، و نامم را به وسیله ایشان زنده بدار، و ایشان را در غیابم جانشین من ساز، و به وسیله آنان مرا بر قضاء حاجتم یارى ده، و ایشان را دوستدار من و مهربان بر من و متوجه به من و در نیکى بر من مستقیم و در برابر فرمان من مطیع قرار ده، که نسبت به من نافرمانى و بدى و مخالفت و خطا نکنند

(۵)  وَ أَعِنّی عَلَى تَرْبِیَتِهِمْ وَ تَأْدِیبِهِمْ، وَ بِرّهِمْ، وَ هَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ مَعَهُمْ أَوْلَاداً ذُکُوراً، وَ اجْعَلْ ذَلِکَ خَیْراً لِی، وَ اجْعَلْهُمْ لِی عَوْناً عَلَى مَا سَأَلْتُکَ. مرا در تربیت و تأدیب و نیکى درباره ایشان یارى ده، و از جانب خود علاوه بر ایشان اولاد ذکورى به من ببخش. و آن بخشش را به صلاح و خیر من قرار ده. و ایشان را در آنچه از تو خواسته‏ام یاورم ساز،

(۶)  أَعِذْنِی وَ ذُرّیّتِی مِنَ الشّیْطَانِ الرّجِیمِ، فَإِنّکَ خَلَقْتَنَا وَ أَمَرْتَنَا وَ نَهَیْتَنَا وَ رَغّبْتَنَا فِی ثَوَابِ مَا أَمَرْتَنَا وَ رَهّبْتَنَا عِقَابَهُ، وَ جَعَلْتَ لَنَا عَدُوّاً یَکِیدُنَا، سَلّطْتَهُ مِنّا عَلَى مَا لَمْ تُسَلّطْنَا عَلَیْهِ مِنْهُ، أَسْکَنْتَهُ صُدُورَنَا، وَ أَجْرَیْتَهُ مَجَارِیَ دِمَائِنَا، لَا یَغْفُلُ إِنْ غَفَلْنَا، وَ لَا یَنْسَى إِنْ نَسِینَا، یُؤْمِنُنَا عِقَابَکَ، وَ یُخَوّفُنَا بِغَیْرِکَ. و مرا و فرزندانم را از شیطان رجیم حفظ کن. زیرا تو ما را آفریدى، و امر و نهى کردى. و در مزد اطاعت از امر خود تشویق و از عقاب ارتکاب نهى خود تهدید فرمودى. و تو براى ما دشمنى قرار دادى که با ما مکر مى‏کند و او را بر ما تسلطى دادى، که ما را بدان پایه بر او تسلط نیست: او را در دلهاى ما منزل دادى و در مجارى خون ما روان ساختى. اگر ما غافل شویم او غافل نمى‏شود، و اگر ما فراموش کنیم او فراموش نمى‏کند. ما را از عقاب تو ایمن مى‏سازد، و از غیر تو مى‏ترساند.

(۷)  إِنْ هَمَمْنَا بِفَاحِشَهٍ شَجّعَنَا عَلَیْهَا، وَ إِنْ هَمَمْنَا بِعَمَلٍ صَالِحٍ ثَبّطَنَا عَنْهُ، یَتَعَرّضُ لَنَا بِالشّهَوَاتِ، وَ یَنْصِبُ لَنَا بِالشّبُهَاتِ، إِنْ وَعَدَنَا کَذَبَنَا، وَ إِنْ مَنّانَا أَخْلَفَنَا، وَ إِلّا تَصْرِفْ عَنّا کَیْدَهُ یُضِلّنَا، وَ إِلّا تَقِنَا خَبَالَهُ یَسْتَزِلّنَا. چون به کار زشت و رسوائى همت گماریم تشجیعمان مى‏کند، و چون به کار شایسته‏اى رو آوریم ما را از آن باز مى‏دارد. ما را به گناهان و شهوات آلوده مى‏خواهد، و به پیروى از شبهات اشاره مى‏کند. اگر ما را وعده‏اى دهد دروغ مى‏گوید، و اگر به آرزوها سرگرممان سازد، خلف مى‏کند، و اگر مکرش را از ما نگردانى ما را گمراه مى‏سازد، و اگر از فساد او نگاهمان ندارى ما را مى‏لغزاند…(۱۰)

پی نوشت:

  1. سوره نحل.آیه ۷۲ و سوره شعرا آیه ۱۳۳
  2. سوره تحریم.آیه ۶ و سوره بقره آیه ۲۳۳
  3. سوره مریم .آیه ۵۵
  4. سوره شوری.آیه ۴۵
  5. الکافی.ج۶٫ص۴۹
  6. الفقیه.ج۲٫ص۶۲۲
  7. الکافی.ج۶٫ص۴۹
  8. بحار الانوار.ج۸۹٫ص۱۰۶
  9. جامع الاخبار.ص۱۰۶
  10. صحیفه کامل سجادیه.دعای۲۵

 منبع : عقیق

۲۷
شهریور ۱۳۹۲
مادربانو
دسته‌ها تربیت
دیدگاه‌ها بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>