استرس دائم پدر، رشد مغزی کودک را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد

در پاسخ به استرس سطوح بسیار پایینی از هورمون کورتیکوسترون استرس را ترشح کردند

ظاهراً اسپرم چیزی را فراموش نمی‌کند. استرس وارد آمده بر پدران- چه در دوران کودکی و چه در دوران بزرگسالی- اثراتی ماندگار بر اسپرم آنها می‌گذارد و سبب می‌شود فرزند آنها در آینده دچار اختلالات متعدد ذهنی گردد.

پدر

یافته‌های این پژوهش که توسط محققین دانشگاه پنسیلوانیا انجام گرفت و در مجله “علم عصب شناسی” به چاپ رسید، به ارتباط اپی‌ژنتیک با بیماری‌های مرتبط با استرس همچون اضطراب و افسردگی که از پدر به کودک منتقل می‌شوند، می‌پردازد.

پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که عوامل محیطی همچون رژیم غذایی، مصرف موادمخدر و استرس مزمن مادران در دوران بارداری بر رشد مغز و اعصاب جنین تأثیر گذاشته و خطر بروز برخی بیماری‌ها را افزایش می‌دهد، اما تأثیر پدران بر فرزندان به خوبی مورد بررسی قرار نگرفته است.

اما گروهی از پژوهشگران به سرپرستی دکتر تریسی اِل بیل، دانشیار علم اعصاب در کالج پرلمانِ گروه روانپزشکی و کالج گروه دامپزشکی زیست‌شناسی حیوانات، ثابت نموده‌اند که استرس وارد آمده بر موش‌های مذکر در دوران قبل از نوجوانی و بزرگسالی، تأثیری اپی‌ژنتیک در اسپرم‌شان ایجاد می‌کند که موجب تنظیم دوباره محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- آدرنال بچه موش‌ها می‌گردد؛ این محور قسمتی از مغز است که پاسخ به استرس را کنترل می‌کند. نکته جالب توجه این است که هم میزان واکنش بچه موش‌های نر و هم میزان واکنش بچه موش‌های ماده به استرس شدیداً پایین بود.

این اختلال در نظم مسیر استرس- زمانیکه واکنش‌پذیری بالا یا پایین است- نشانه این است که یکی از ارگان‌ها قادر نیست به محیط متغیر پاسخی مناسب بدهد و در نتیجه، پاسخ به استرس نامنظم می‌شود و این امر به اختلالات مربوط به استرس خواهد انجامید.

بیل می‌گوید: «مهم نبود پدران در دوران بلوغ دچار استرس بودند یا در دوران بزرگسالی؛ ما برای نخستین بار نشان دادیم که استرس می‌تواند تغییراتی طولانی‌مدت در اسپرم بوجود آورد که نظم محور استرس اچ پی اِی کودک را دوباره شکل می‌دهد. این یافته‌ها حاکی از آن است که استرس پدران می‌تواند با چنین بیماری‌های عصبی-روانی در ارتباط باشد.»

پژوهش‌های اپیدمولوژی پیشین حاکی از این بودند که سلول‌های نطفه – اسپرم و تخمک‌ها- در دوران کم رشدِ پیش از نوجوانی، می‌توانند دوباره تنظیم شوند. به این ترتیب، این پژهش برای بررسی تأثیرات استرس پدران، موش‌های نر را پیش از دوران تولیدمثل، یا در دوران بلوغ یا تنها در دوران بزرگسالی، به مدت شش هفته، در معرض استرس مزمن قرار داد. استرس‌های وارد آمده عبارت بودند از انتقال ناگهانی به قفس دیگر، بوی حیوانی شکارگر(به عنوان مثال، ادرار روباه)، صدا، یا شیئی خارجی در قفس.

پژوهشگران دریافتند که بچه‌های پدرانی که تحت فشار روحی قرار داشتند، در پاسخ به استرس سطوح بسیار پایینی از هورمون کورتیکوسترون استرس را ترشح کردند؛ این هورمون در انسان‌ها، کورتیزون نام دارد.

پژوهشگران همچنین برای مشاهده مکانیسم‌های اپی‌ژنتیک انتقال به نسل بعد، مجموعه‌ای از میکرو آر اِن اِ ها (miRs) را در اسپرم بررسی کردند که تنها به حالت ژن‌ها پس از لقاح کمک می‌کند. در هر دو گروه پدرانی که تحت فشار روحی قرار داشتند، افزایش چشمگیری در حالت ۹ miRs  ایجاد شده بود. این miRs ممکن است فرستنده آر اِن اِ موجود در تخمک که در بدن مادر ذخیره شده را به هنگام تلقیح هدف قرار دهند و در نتیجه اسپرم پدر می‌تواند برخی از ابعاد رشد اولیه را کنترل کند تا فرزندش را از محیط باخبر سازد.

این پژوهشگران همچنین خاطرنشان می‌سازند که کاهش استرس فیزیولوژیک، می‌تواند اثرات مثبتی را به نسل بعد انتقال دهد تا بقاء کودکان در محیطی استرس‌زا را تضمین کند. بنا به گفته پژوهشگران: «اینکه آیا کاهش واکنش‌پذیری به استرس برای کودک مضر است یا مفید؟ به محیط تولد و نیز به عوامل ژنتیکی بستگی دارد». اما آنان می‌گویند اینکه استرس کم در طول زندگی می‌تواند باعث تغییر سلول‌های نطفه در مردان شود، مکانیسمی مهم و جدید را در فراهم می‌کند که در خطر بیماری‌های عصبی-روانی سهیم است.

منبع: مهرخانه

۱۲
مرداد ۱۳۹۲
مادربانو
دیدگاه‌ها بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>