گام به گام با یک مادر نمونه

مادر مهربان با وجود کارهای بسیاری که داشت هیچ وقت به پیشنهاد هم بازی شدن با کودکانش جواب منفی نمی داد. مادر مهربان این کار را از پدر بزرگ بچه ها آموخته بود. چون هروقت بچه ها پدربزرگشان را می دیدند، از او می خواستند تا با آنها همبازی شود

نویسنده: فائزه هروی- کارشناس گفتار درمانی

تولد کودک

خدا دوباره کودکی به خانواده هدیه کرده بود. مادر و پدر مهربان کودک همانند سایر خواهر و برادر هایش مراسمی به مناسبت عقیقه فرزندشان برگزار کردند، روز هفتم تولدش موهای سرش را تراشیدند و برایش صدقه دادند.

muslim-adoption-breastfeeding

هر وقت کودک ناخوشی به سراغش می آمد مادر مهربان از او مراقبت می کرد و از خداوند شفایش را می طلبید.۱

کودک شیرخواره شد

مادر مهربان از اینکه کودکی را در بغل دارد که هدیه خداوند است احساس شادی می کرد، و در دل با خود می گفت باید تمام سعیم را بکنم تا این هدیه الهی را خوب پرورش بدهم.

مادر  مهربان هنگام شیر دادن به نوزادش آن چنان با محبت به او می نگریست، که کودک هم متوجه نگاه پر مهر مادر شده بود.کودک در آغوش گرم مادر به لالایی های مادرش خوب گوش می کرد. و مادر می دانست که شاید الان متوجه معنایش نشود اما کودک حرفهایش را به خاطر خواهد سپرد.۲

کودکان تقلید می کنند

کودک کمی بزرگ تر شده بود و گهگاه سعی می کرد ریز کلماتی را بیان کند، در حین این که سرگرم بازی بود مادر را می دید که چادر نمازش را بر سر کرده و در سجاده خوش عطرش بر سجده رفته است دعا بریا همسایه ها و دیگر افراد می کند.

کودک با همان کودکی اش سعی کرد تا همچون مادر سر بر زمین نهاده و از همان اوان سجده بر آستانه خالقی نهد که او را به مادر هدیه داده بود.۳

بازی کودکانه

مادر مهربان با وجود کارهای بسیاری که داشت هیچ وقت به پیشنهاد هم بازی شدن با کودکانش جواب منفی نمی داد. مادر مهربان این کار را از پدر بزرگ بچه ها آموخته بود.

چون هروقت بچه ها پدربزرگشان را می دیدند، از او می خواستند تا با آنها همبازی شود.۴

آموزش مادرانه

مادر مهربان هرگاه کودک تازه به راه افتاده اش را راه می برد با او سخن می گفت مانند پدرت قوی باش و همیشه از حق دفاع کن کودکم، کودک من شبیه پدرش شده است..

کودک که احساس می کرد اینها شعرهایی هستند با خنده هایی کودکانه سعی در تکرار جملات مادر داشت.۵

picture-313

دعواهای کودکانه

کودک برادر بزرگتری داشت که با هم همبازی می شدند. و حتی گاهی هر دو بر سر موضوعی با هم بحث می کردند. هر دو نزد مادرشان می رفتند و می گفتند: مادر، حق با کدوم ماست؟. مادر مهربان که نمی خواست یکی را بر دیگری برتری دهد و یکی را برنجاند گفت: از پدرتان سؤال کنید. آنان نزد پدرم مهربان آمدند اما او نیز نخواست یکی را برتری دهد و دیگری را آزرده خاطر نماید.

در آخر نیز مادر مهربان با برگزاری مسابقه ای کودکانه ، حق را به برنده می داد.۶

استعداد کودکانه

کودک باز هم بزرگتر شده بود. جایی که فردی سخنرانی می کرد، مادر مهربان که دوست داشت هم کودک سرگرم شود و هم با این کار چیزهای بسیار بیاموزد، به کودک می گفت چون خودش کاری دارد صحبت ها را گوش دهد و برای مادر تعریف کند. او قصد داشت با این کار هم مسئولیتی به فرزندش دهد و هم به فعال کردن حافظه اش کمک کند.۷

****

تمامی داستان های بالا بر گرفته از شیوه رفتاری حضرت زهرا (س) با فرزندانشان می باشد، داستان هایی که در دنیای امروز هم بعضا دیده می شوند و هم در بعضی موارد جای خالی آنها احساس می شود. در هر حال با خواندن آنها ذهنمان پیرامون یک کلمه تحت عنوان تربیت می چرخد. و اگر خودمان نیز پدر و مادر باشیم سوالاتی برایمان ایجاد می شود و یا سوالات قبلی مان بیشتر خودنمایی می کنند.

سوالاتی از قبیل تربیت  یعنی چی؟

از چه سنی باید شروع به تربیت کرد؟

چه الگویی برای تربیت درست وجود دارد؟

وظیفه اصلی تربیت با کیست؟پدر یا مادر؟

تربیت تا چه سنی ادامه دارد؟

باید گفت تربیت به معنای به فعلیت درآوردن همه استعدادهاى بالقوه انسان است و نکته بسیار مهمى که بسیارى از پدران و مادران بدان توجه ندارند این است که تربیت کودک و نقش‏پذیرى او از نخستین لحظات زندگى او آغاز مى‏گردد و کودک از لحظات آغازین تولد، آماده پذیرش نقشها و درسهایى است که از طرف پدر، مادر، نزدیکان و … به او ارائه مى‏شود.

بسیارى از پدر و مادرها منتظر مى‏مانند تا سالیان اولیه زندگى بهر شکلى بگذرد تا در سالیان بعد به تربیت کودکان خود بپردازند، اما از دستورات اسلامى و نیز از سیره تربیتى فاطمه زهرا (س) که مناسب ترین الگوی تربیتی هستند مى‏آموزیم که پس از تولد و در اولین فرصتها باید از تمام لحظات برای تربیت کودک استفاده کرد.

40982132412351461761402838201751125212161

امام خمینی (ره)، با در نظر گرفتن اولویت نقش مادر در تربیت کودک، اغلب خطابات خود را در مورد تربیت کودکان، متوجه مادران و بانوان نموده و فرموده اند: [بچه] در دامن مادر بهتر تربیت می شود، تا در جوار پدر۸. عاطفه مادری سبب می شود وی بیش از دیگران به کودک خود توجه نماید؛ و نیز موقعیت زیستی روانی و همراهی دائمی مادر با کودک، نقش بالاتری نسبت به پدر که زمان کمتری با کودک می گذراند، دارد و کودک، او را به عنوان اولین و مطمئن ترین رهبر می پذیرد. خانم طباطبایی، عروس بزرگوار امام(ره) نقل می کنند:

امام(ره) نقش مادر را در خانه بسیار تعین کننده می دانستند و به تربیت بچه اهمیت زیادی می دادند. گاهی ما به شوخی می گفتیم: پس زن باید همیشه در خانه بماند؟ ایشان در جواب می گفتند: شما خانه را کم نگیرید، تربیت بچه ها کم نیست. اگر کسی بتواند یک نفر را تربیت کند، خدمت بزرگی به جامعه کرده است. ایشان معتقد بودند که تربیت فرزند از عهده مرد بر نمی آید و این کار دقیقاً به زن بستگی دارد؛ چون عاطفه زن بیشتر است و قوام خانواده هم باید براساس محبت و عاطفه باشد.۹

تأکید بر نقش مادر به منظور نفی نقش پدر و یا کم اهمیت جلوه دادن آن نیست؛ چرا که اسلام بار کلی صیانت از حریم خانواده و رشد دادن اعضای آن به سوی کمال را بر دوش مردان نهاده است. اما از جایگاه ارزشمند و تأثیرگذار مادر در این زمینه، نسبت به نقش پدر، نباید غافل شد.

اینکه تربیت منحصر به کودکی است یا خیر را نیز حضرت لقمان به خوبی پاسخ گفته اند، آنجا که به فرزندش می فرماید:
فرزندم! تربیت را خلق و عادت همیشگی خود قرار د
ه، زیرا تو جانشین گذشتگان و الگوی آیندگان هستی که از ادب تو بهره مند خواهند شد، راغبان چشم امید به ادب تو دارند و خائفان از صولت و حشمت هراسانند.۱۰

_______________

پی نوشت ها :

۱٫ بر گرفته از بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۵۷

۲٫ برگرفته از راهکارهای تربیتی حضرت زهرا (س) از دیگاه دکتر فروغ نیلچی زاده

۳٫ برگرفته از صحیفه امام، ج ۷، ص ۲۸۳ و  بحارالأنوار ج ۴۳، ص ۸۱ .

۴٫ بر گرفته از  بحارالأنوار، ج ۴۳، ص ۲۶۵٫

۵٫ برگفته از همان، ص ۲۸۶٫

۶٫ برگرفته از محمدباقر مجلسی، بحارالانوار ج ۴۵، ص ۱۹۰٫

۷٫ برگرفته از سیره تربیتی ام ابیها فاطمه زهرا (س)،موسسه فرهنگی بشارت

۸٫ برگرفته از صحیفه امام، ج ۹ ، ص ۲۹۴٫

۹٫برگرفته از غلامعلی رجایی، برداشت هایی از سیره امام خمینی(ره)، ص ۳۳٫

۱۰٫ بحارالانوار_ ج ۱۳- ص۴۱۱

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>