به سوی تربیت دینی ؛ تاثیر لذت گرایی والدین در تربیت فرزندان

عبور از لذتهای سطحی و اکتفا کردن به آن در حد ارضای نیازهای ضروری راه را برای پرداختن به لذتهای عمیق تر در وجود انسان باز می کند و در مراحل بالاتر و عمیق تر، ترک لذتهای دم دستی و سطح پایین پلکانی برای رسیدن به درک لذتهای اصیل روحی میشود

نویسنده : اعظم بانو

یکی از گرایشهای اصیل و بنیادی و تاثیرگذار در انسان “لذت گرایی” است .لذت بردن از هر کاری انجام آن کار را برای انسان ساده تر و آسان تر می کند . مثلا شاید برخاستن از خواب صبحگاهی به قصد رفتن به سر کاری که چندان مورد علاقه ما نباشد کاری بسیار سخت باشد ولی همین زود برخاستن ازخواب به قصد دیدارکسی یا رفتن به سفری لذت بخش ، کار بسیار شیرین و دوست داشتنی باشد . اصولا هر جا که حس یا خیال یا عقل و روح انسان از انجام عملی لذت ببرد ، کار شیرین تر و تحمل سختیهایش آسان تر می شود .  مثلا همین لذت مادری کردن سختیهای راه را برای مادران آسان تر و گواراتر می کند ، شاید برای کسی که بیرون گود ایستاده باشد ، دیدن خانمی که بچه سه چهار ساله ای چادرش را گرفته و بچه شش هفت ماهه ای هم در آغوش دارد و کیف سنگینی بر دوش ،صحنه بسیار ترحم انگیزی باشد و هرگز نتواند در خیالش بگنجاند که این خانم می تواند در درونش چقدر خورسند و راضی باشد .

یا مثلا هرگز درذهن یک خانم یا آقا که به حجاب اعتقادی ندارند ، لذت چادری بودن در ظهر گرم تابستان در ذهن نگنجد .

این مثالها نشان می دهد که لذت بردن کارهای سخت را برای انسان آسان می کند . لذت بردن در طول زندگی یک انسان می تواند بارها و بارها مسیر انسان را تغییر دهد و در نهایت عادت و شقاوت دنیوی و اخروی او را رقم بزند.

اصولا آنچه در زندگی یک انسان که معتقد به اصول دینی است ، مهم می باشد هدایت این “لذت” هاست ، گذر از لذتهای زودگذر و آنی و رسیدن به لذتهای اصیل و خدایی.

اسلام هرگز مخالف لذتهای مادی نیست ولی قوانین روشن و واضحی برای هدایت و ارتقای لذت های مادی دارد.

آنچه در این بحث به آن می پردازم بحث تاثیر لذت در تربیت فرزندان است.

لذت بردن از لذت فرزندان

فست-فود-25

الف : لذت خوردن  

یکی از دم دستی ترین لذتهای یک انسان که از بدو تولد با آن درگیر است ، لذت از خوردن می باشد . وقتی کودک وارد دوره غذا خوردن می شود ، بعضی خوراکها برایش دلچسب تر است و کدام مادری است که کتمان کند که از اشتهای کودکش برای خوردن یک غذای خاص لذت می برد . تا وقتی که این غذاها مفید به حال سلامت فعلی و آینده کودک باشد این لذت پسندیده است (در صورتیکه باعث پرخوری و ازدیاد وزن در سالهای آتی عمر کودک نشود ) اما وقتی خوراکیی مطابق با استانداردهای سلامت برای انسان نمی باشد , این لذت می تواند سر آغاز یک لغزش بزرگ برای والدین باشد .

مثلا کودکی که از خوردن فست فودها ، نوشابه ها ، پفک و چیپس و انواع سس ها  … لذت می برد و با ولع و اشتها آنها را می خورد ، با این ولع و اشتیاق به طور ناخودآگاه والدین و اطرافیانش را تحریک می کند که وقت و بی وقت از این خوراکیهای لذت بخش و مضر برای کودکشان بخرند و بنشینند و خوردن کودکشان را تماشا کنند .

اینجا یک لذت عمیق مثل لذت بردن از سلامت آینده کودک فدای یک لذت آنی و زودگذر “خوردن” می شود .

اینجا یکی از زنگ خطرهای لذت بردن از لذت کودکان است .

1372_634920447451350374_l

ب : لذت بردن از شادی کودک

دیدن شادی و هیجان کودک هم از آن لذتهایی است که می تواند زنگ خطری باشد برای زندگی آینده کودک

کودک زیر یکسال درک درستی از اسباب بازی ندارد ، هر چیزی در محیط اطراف کودک می تواند یک اسباب ِ بازی برای کودک باشد ، یک دسته کلید ، یک خودکار ، دستمال کاغذی ، یک بطری خالی و ….

همه اینها به اندازه کافی برای کودک زیبا و جذاب هستند . برای کودک زیر یکسال همه دنیای اطرافش جذاب و قابل کشف است ، اولا خرید خیلی از اسباب بازیها در این محدوده سنی تنها لذتی است که والدین را شادمان می کند . خرید عروسکهای رنگارنگ ، ماشین های فلان وهمه اسباب بازیهایی که ترکیب ناموزونی از نور و صدا و حرکت هستند (اتویی که مثلا فلان شعر را می خواند !!!) جز آلودگی صوتی و کم کردن قدرت تمرکز بر اطراف برای کشف دنیای پیرامونش، نتیجه ای عاید کودک نمی کند .

خانواده ای را می شناسم که در سن یکسالگی کودکش یه گونی بزرگ اسباب بازی اسقاطی داشت که قریب به صد تا باطری خرج سر و صدای ناهنجار و ناموزون اساب بازیها کرده بودند .

این لذت پوچ و بی ارزش که جز ضرر اقتصادی هیچ نتیجه ای را عاید خانواده نمی کند عملا هیچ فایده ای در جهت رشد فکری و هوشی فرزند ندارد . از ضررهای این امر می توان زیاده خواهی و اسراف و سیر نشدن از اسباب بازیهای رنگارنگ را در سالهای باقی کودکی این کودکان بر شمرد .

IMG_3895

ج :لذت بردن از لذت بازی در کودکان

وقتی یک بازی برای کودک لذت بخش می شود ، معمولا والدین تشویق می شوند که بارها و بارها آن بازی را با کودک انجام دهند تا اینجای ماجرا بد که نیست خوب هم هست ، اما قسمت خطرناک مورد بحث ما وقتی پیش میاید که در یک فضای عمومی کودکی از یک وسیله بازی خوشش میاید و والدین بدون توجه به وجود کودکان دیگر در پی لذت بردن کودک خود هستند .

مثلا وقتی کودکی در پارک از تاب بازی لذت می برد ، بدون توجه به وجود کودکان دیگر ، والدین تا مدتی طولانی (تا وقتی خودشان خسته شوند یا کسی اعتراض جدی بکند ) کودک را تاب می دهند ، به بهانه اینکه کودک است و خوشش میاید و تا وقتی سیر شود باید بازی کند …. بدون اینکه برای کودک خود توضیح دهند که سایرین هم حق دارند ، متاسفانه والدین گاهی کودکشان را خیلی بچه فرض می کنند و گمان می کنند که نمی فهمند اما توضیحات ساده و کوتاه و به جا برای کودکان حتی درسنین بسیار پایین هم قابل درک است ، تجربه شخصی خودم در زمینه استفاده از وسایل عمومی بازی برای فرزندم این را نشان داد که حتی در سن یکسالگی مفهوم نوبت و دیگران برای کودک قابل فهم است ؛ این در حالیست که مادرانی را می بینم که کودک ۴- ۵ ساله خودشان را به بهانه اینکه بچه است وباید سیربازی شود ، متوجه حق مسلم دیگران نمی کنند .

تبعات این امر را می توان بزگسالانی زیاده خواه ، زورگو ، حق دیگران خور که همیشه حق را به خود می دهند و از دایره انصاف به دور می شوند عنوان کرد .

0.787503001290277271_5596

د : لذت بردن از پوشش کودک

یکی از لذتهایی که به واقع کودک هیچ اشرافی بر آن ندارد و تنها و تنها شور و ذوق والدین و اطرافیان جرقه پیدار شدنش را در کودک به وجود می آمورد لذت بردن از لباسهای کودکانه است که متاسفانه در این بین دخترها بیشتر قربانی این لذت طلبی بزرگترها می شوند .

برای کودکی که متولد میشود تا وقتی وارد جمع همسالان نشود و مقایسه ها نشود اصولا پوشش هیچ درک و احساس خاصی را در او پدید نمی آورد .

این والدین و اطرافیان هستند که با پوشیدن لباسهای رنگارنگ و مدلدار بر تن کودکان بر سر ذوق می آیند . تا اینجای قضیه خیلی خطرناک نیست (جز بحث اسراف و نادیده گرفتن نیازمندان!!!) ، بحث خطرناک و قابل بحث در موضوع ما وقتی پدید می آید که زبان به تعریف و تمجید و ستایش کلامی و لمسی پدید می آید .

دختر خوشگلم ، چقدر لباست فلان است و …. ، نگاه تحسین برانگیز و سرشار از تایید بزرگترها ، کودکی که رها و آزاد و بی قید در جستجوی دنیای اطرافش هست را متوجه “بدن” و “لباس” ش می کنند . او را به سمت “دیده شدن” می برند و کودک پس از ان با هر لباسی که می پوشد ، گوش به زنگ تاییدی از بیرون برای “خود”ش می شود . یعنی مهم ترین کارکرد لباس که پوشیدگی و محافظت از بدن می باشد ، نادیده گرفته میشود و فاکتور مرتب بودن و تمیزی و رنگ مناسب فصل و …  که جزء فاکتورهای اساسی لباس است ، فدای زرق و برق و مدل لباس می شود .

بعد ها حلقه دیگری از یک لذت “والدین ساخته” برای کودک پدید می آید ، لذت بردن از لباسهای فلان جور و بعد خرید والدین و دوباره لذت بردن و ……

……………………………………………

اینها مثالهایی بودند از لذت های والدین که باعث ایجاد صفات ناپسند در وجود فرزندان می شوند ، صفاتی که بعدها تبعاتش دامن خود والدین را هم می گیرد و در به در دنبال راه چاره برای دردهای “از ماست که بر ماست “ می گردند . پر واضح است که ترک هر عادتی در انسان مستلزم هزینه وقت و عمر فراوانی است و این تازه وقتی رخ می دهد که فرد بخواهد تغییر کند و گرنه در این بلای “والدین ساخته “تا آخر عمر دست و پا می زند .

عبور از لذتهای سطحی و اکتفا کردن به آن در حد ارضای نیازهای ضروری راه را برای پرداختن به لذتهای عمیق تر در وجود انسان باز می کند و در مراحل بالاتر و عمیق تر، ترک لذتهای دم دستی و سطح پایین پلکانی برای رسیدن به درک لذتهای اصیل روحی میشود .

به جاست که در سبک زندگی اسلامی خود در مقام “بندگی خدا”  به اهمیت و درک لذت های والای روحی همت گماریم .

۰۳
تیر ۱۳۹۲
مادربانو
دسته‌ها Slider تربیت
دیدگاه‌ها ۱ دیدگاه

یک پاسخ برای : 1

  1. رباب گفته:

    اعظم بانو خیلی استفاده کردیم. تذکر خوبی بود. لذتهای متعالی… ممنون

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>