فقر آهن

آهن یک ماده بسیار ضروری برای سلامت بدن است. نیاز روزانه به این ماده مغذی بسیار اندک است

کم خونی فقر آهن از بیماری های شایعی است که به خصوص در کشور ما به وفور مشاهده می شود و گروه های مختلف سنی را درگیر می کند. علل متفاوتی برای آن وجود دارد که مهم ترین آنها اشتباهات تغذیه ای است.

آهن یک ماده بسیار ضروری برای سلامت بدن است. نیاز روزانه به این ماده مغذی بسیار اندک و در حد میلی گرم است. اما گاهی همین مقدار کم نیز از طریق رژیم غذایی روزانه تامین نمی‌شود و در نتیجه در طولانی مدت، کمبود آهن سبب بروز بیماری، ناتوانی و کم خونی می‌شود.

ovi_malaria02_400

کودکان زیر ۵ سال، نوجوانان در سنین بلوغ ( بویژه دختران)، زنان سنین باروری (بویژه زنان باردار) و سالمندان بیشتر در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند.

پیامدهای کم خونی فقر آهن:

مبتلایان به کم خونی فقر آهن زود خسته می‌شوند و قدرت و توانایی انجام کار در آنها کاهش می‌یابد.

 در کم خونی فقر آهن احتمال ابتلا به بیماری‌های مختلف به علت تضعیف سیستم ایمنی افزایش می‌یابد. طول مدت بیماری و شدت آن نیز در این افراد بیشتر است.

ضریب هوشی کودکان مبتلا به کمبود آهن و کم خونی تا ۱۰ امتیاز کاهش می‌یابد. توانایی یادگیری در این کودکان کمتر است و در دوران تحصیل با افت تحصیلی مواجه می‌شوند.

میزان تمرکز برای مطالعه (به ویژه در دانش آموزان) کاهش می‌یابد.

مرگ و میر مادران مبتلا به کم خونی فقر آهن شدید به هنگام زایمان افزایش می‌یابد.

در مناطقی که کمبود آهن و کم خونی شایع است، مرگ و میر جنین و شیوع تولد نوزاد نارس افزایش می‌یابد.

 منابع غذایی آهن دار عبارتند از: گوشت، جگر، تخم مرغ، حبوبات، مغزها، میوه‌های خشک و سبزیهای برگ سبز تیره مثل اسفناج.

date1

جذب آهن از غذا تحت تاثیرعوامل مختلفی است. بعضی عوامل در رژیم غذایی جذب آهن را کاهش و بعضی افزایش میدهند.

آهن موجود در فرآورده‌های گوشتی جذب خوب و بالایی دارد ولی آهن موجود در منابع گیاهی جذبش پائین است و اگر بخواهیم جذب آهن منابع گیاهی مثل اسفناج را افزایش دهیم، باید منابع گیاهی را همراه با کمی گوشت و یا همراه با مواد غذایی حاوی ویتامین ث مصرف کنیم. مثلاً روی غذا آب لیمو ترش بچکانیم یا بعد از غذا میوه بخوریم.

عوامل کاهنده جذب آهن :    چای و قهوه – سبزیجات حاوی اگزالات مثل اسفناج،چغندر و ریواس – سبوس غلات
عوامل افزاینده جذب آهن   : گوشت – میوه جات مثل پرتقال،طالبی،توت فرنگی،گریپ فروت و …  – سبزیجات مثل بروکلی،گوجه فرنگی،فلفل سبز و …

یکی از اشتباهات رایج آن است که به طور مثال به فرد دارای فقر آهن می‌گویند که عدس مصرف کند چون دارای آهن بالایی است، اما باید توجه داشت که هر چند این امر مصداق دارد اما تنها یک درصد آهن عدس جذب بدن می‌شود و این در حالی است که ۱۰ درصد آهن محصولات حیوانی جذب می‌شود.

مواد غذایی شامل جگر، گوشت قرمز، ماهی و زرده تخم‌مرغ حاوی آهن بالایی هستند.

 

معمولا” بیماران مبتلا به کم خونی فقر آهن تمایل به جویدن چیزهای غیرمعمول (Pica ) از قبیل یخ، نمک، نشاسته، خاک، مو یا مقوا دارند که البته این علائم پس از درمان به سرعت ازبین می روند.

تشخیص :

آزمایش های تشخیصی به دو دسته تقسیم می شوند:

الف – تست ها ی غربالگری شامل اندازه گیری میزان هموگلوبین، هماتوکریت، آهن سرم و … .

ب – تست های قطعی شامل بررسی میزان آهن ذخیرۀ بدن از جمله اندازه گیری میزان فریتین خون و بررسی آهن ذخیره موجود در مغز استخوان .

با پیشرفت کم خونی، مقدار هموگلوبین درآقایان به کمتراز ۱۲ گرم در دسی لیتر و در خانم ها به کمتر از۱۰  گرم در دسی لیتر می رسد؛ با تشدید کم خونی مقدار هموگلوبین، هماتوکریت و حجم گلبول های قرمز همه باهم پایین می آیند .

یسسش

خانم های باردار برای پیشگیری از کمبود آهن می بایست از ماه چهارم بارداری تا سه ماه بعد از زایمان از داروی آهن استفاده کنند.

به نوزادان نیز از چهار ماهگی تا حدود دو سالگی باید قطره آهن داد و با توجه به این که شیر مادر به اندازه کافی حاوی آهن نمی باشد، تا زمانی که بچه بتواند غذاهای معمولی را بخورد، نیاز است که از قطره آهن نیز استفاده شود.

۲۱
اسفند ۱۳۹۱
مادربانو
دسته‌ها تغذیه سلامت
دیدگاه‌ها ۲ دیدگاه

یک پاسخ برای : 2

  1. اعظم بانو گفته:

    برگه زردآلو یه منبع بسیارمفید برای آهن بدن هستش
    البته از نوع آفتاب خشکش
    میتونیم این ماده غذایی خوشمزه رو به عنوان یه منبع سرشار از آهن در تغذیه فرزندمون قرار بدیم
    در پناه خدا

    • زهرا رازقی گفته:

      الان تومدرسه پسرم هر بچه ای که مشکل رفتاری داره، اولین سوالی که ذهن کادر رو مشغول میکنه اینه که بچه کم خونی نداشته باشه؟ نکنه کمبود آهن داره؟
      یکی از نشانه های بچه هایی که فقر آهن دارن اینه که زود خسته میشن.
      ممنون بابت نظرتون.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>