بخشنامه شهرداری تهران خوب است، اگر….

هجدهم تیرماه جاری، متن محرمانه صورتجلسه شورای معاونین، شهرداران و سازمان‌های شهرداری تهران در سایت خبری پانا منتشر شد و بعدتر مورد تأیید فرزاد خلفی؛ معاون رسانه‌ای مرکز ارتباطات و بین‌الملل شهرداری تهران قرار گرفت. به گزارش مهرخانه، در این صورتجلسه که اردیبهشت ماه ۹۳ به تصویب اعضا رسیده است، از کلیه مدیران ارشد و […]

هجدهم تیرماه جاری، متن محرمانه صورتجلسه شورای معاونین، شهرداران و سازمان‌های شهرداری تهران در سایت خبری پانا منتشر شد و بعدتر مورد تأیید فرزاد خلفی؛ معاون رسانه‌ای مرکز ارتباطات و بین‌الملل شهرداری تهران قرار گرفت.

به گزارش مهرخانه، در این صورتجلسه که اردیبهشت ماه ۹۳ به تصویب اعضا رسیده است، از کلیه مدیران ارشد و میانی در واحد‌های شهرداری خواسته شده «صرفاً از نیروهای کارمند “آقا” جهت سمت‌هایی مانند مسئول دفتر، منشی، اپراتور تلفن، تایپیست، مسئول پیگیری و …. که در محدوده دفتر کار مدیران اشتغال دارند، استفاده شود… همچنین خواسته شده که به منظور آرامش و آسایش بیشتر کارکنان، با تغییرات مناسب، حتی‌المقدور محل استقرار کارکنان خانم و آقا مورد بازنگری و به صورت جداگانه طراحی و اجرا گردد.» (۱)

انتشار این متن، موجی از انتقادات را در برخی رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها برانگیخته و تعدادی از مسئولین را نیز به موضع‌گیری واداشته است.

شهرداری تهران زنان را از مشاغل دفتری اخراج می‌کند“، “بخشنامه شهرداری تهران: کارمند زن ممنوع“، “شهرداری تهران باید برای صدور بخشنامه حذف زنان، پاسخگو باشد“، “واکنش شورای شهر به بخشنامه حذف زنان از برخی پست‌ها در شهرداری“، “تفکیک و تبعیض جنسیتی در شهرداری”(۲)، “بخشنامه ضدزن شهرداری تهران”.

اینها برخی از تیترهای خبری کار شده در رسانه‌ها است که تصمیم شهرداری را عمدتاً با موضع انتقادی مورد بررسی قرار داده است.

در بخشی از انتقادات، ابهام‌های طرح و پیامدهای آن برای زنان شاغل در پست‌های ذکرشده مورد پرسش قرار گرفته است. علی صابری، عضو کمسیون نظارت و حقوقی شورای شهر تهران، ضمن اظهار تعجب از خبر منتشرشده، در این رابطه از شهرداری توضیح خواسته که آیا برای این تصمیم، کار کارشناسی انجام شده است؟ و زنانی که از پست‌های ذکرشده در صورتجلسه کنار گذاشته می‌شوند آیا پست دیگری برایشان وجود دارد تا منتقل شوند یا مجبور به ترک شهرداری می‌شوند؟ وی همچنین از زنان عضو شورای شهر خواسته نسبت به این مسئله توجه نشان بدهند.

شهیندخت مولاوردی؛ معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده نیز ضمن اشاره به نیت خیر شهرداری در این تصمیم‌گیری، تأکید کرده است که شهرداری باید در این‌باره توضیح بدهد و باید مشخص شود چه جایگزین شغلی برای زنان شاغل در سطوحی مانند منشی و تایپیست در نظر گرفته شده و آیا این زنان به سطحی ارتقاء می‌یابند که معذوریت‌هایی وجود نداشته باشد؟

اما بخش دیگری از انتقادات، به طور شفاف(۳) یا ضمنی، تصمیم شهرداری را مصداق ظلم حکومت و جامعه مردسالار به زنان، تبدیل زنان به شهروند درجه دو، تلاش برای خانه‌نشین کردن زنان، منزوی‌کردن زنان در جهت خدمت‌گذاری به شوهر و فرزندان، بازتولید و تثبیت “ساخت اجتماعی مؤنث ابدی” در جامعه، روش‌های داعش‌وار برای تفکیک زنان و مردان، به یغما بردن امید زنان و ممانعت از رشد و بالندگی آنان معرفی کرده است.

شهربانو امانی؛ مشاور امور زنان سازمان حفاظت از محیط زیست، این تصمیم شهرداری را ایجاد محدودیت برای اشتغال زنان دانسته که امید را از زنان کشور به یغما می‌برد و تبعات اجتماعی دارد و زنان را به دلیل بیکاری در معرض انواع صدمات و آسیب‌ها قرار می‌دهد. وی همچنین تأکید کرده است که مشکل اشتغال کشور با خانه‌نشینی زنان حل نمی‌شود، بلکه باید بخش تولید،‌ تقویت شود. امانی درباره سالم‌سازی محیط کار با حذف زنان نیز گفته است که انگشت اتهام تنها به سوی زنان نیست و مردان هم دخیل هستند.

برخی نیز برخلاف موج اصلی انتقادات، همه یا بخش‌هایی از تصمیم شهرداری را تأیید کرده‌اند. فاطمه آباد، در مصاحبه با شرق اعلام کرده است که کاملاً با صورتجلسه موافق است؛ زیرا رابطه رئیس با منشی و مسئول دفتر، آمرانه است و برای زنان مناسب نیست و از سوی دیگر مدیران مجبور هستند منشی و مسئول‌دفترشان را تا هر زمان که سرکار هستند نگه دارند و این زمان گاهی تا ۹ و ۱۰ شب طول می‌کشد که برای زنان مشکل است. به گفته آباد، هیچ‌کدام از زنانی که پست‌شان تغییر کرده است از شهرداری اخراج نشده‌اند و همگی ارتقای شغلی داشته‌اند. وی همچنین به نامه‌های متعددی اشاره کرده است که زنان برای او فرستاده و از تغییرات اخیر تشکر کرده‌اند.

فاطمه دانشور؛ عضو کمسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر نیز ضمن حمایت ضمنی از این تصمیم، گفته است که رابطه منشی با رئیس به گونه‌ای است که گاهی مشکلاتی برای زنان ایجاد می‌کند و آنها نسبت به این مسئله معترض می‌شوند. به همین دلیل استفاده از منشی مرد اشکالی ندارد، اما حذف زنان از سمت تایپیست و دیگر سمت‌ها نادرست است.

محسن پیرهادی؛ عضو کمسیون نظارت و حقوقی شورای شهر نیز انتخاب منشی مرد برای مدیران مرد را تأیید کرده است، اما تأکید کرده که زنان نباید کارخود را از دست بدهند.

همچنین فرزاد خلفی؛ معاون رسانه‌ای مرکز ارتباطات و بین‌الملل شهرداری با تأیید صورتجلسه منتشرشده، توضیح داده است که این تصمیم برای رفاه حال زنان اتخاذ شده است، زیرا کارهای منشی‌گری و مسئول‌دفتری در شهرداری، زمان‌بر و طولانی است و مسئولان شهرداری ممکن است تا آخر شب در محل کار خود حضور داشته باشند و همچنین بازدید‌های مختلفی از پروژه‌ها داشته باشند که نیاز به حضور مسئول‌دفتر نیز وجود دارد. در این صورت ممکن است زنان اذیت شوند و آسیب ببینند و نتوانند به زندگی و خانوادهاشان برسند و اخلال در زندگی‌شان ایجاد شود. وی همچنین استخدام یک آقا برای ساعت غیراداری را تصمیم نادرستی دانسته است، زیرا باید مدیریت کل کار باید برعهده یک نفر باشد و تقسیم کار به این شکل بر کیفیت آن آسیب می‌زند.

موضع‌گیری‌های رسانه‌ها و افراد چنان که ذکر شد عمدتاً رویکرد انتقادی به تصمیم شهرداری دارد و در نقد نیز متأسفانه نه تنها ابعاد مختلف این تصمیم بررسی نشده است، بلکه در بعضی منابع با بهره‌گیری از اغراق و تحریف، جنگ روانی به جای خبررسانی در دستور کار قرار گرفته است.

شورای معاونین شهرداری تصمیم گرفته‌اند به دلیل شرایط سخت بعضی پست‌ها برای زنان، از کارمندان مرد به جای زنان استفاده کنند و زنان شاغل در آن سِمت‌ها به قسمت‌های دیگر منتقل شوند.

روند اجرایی این تصمیم برای تغییر شاغلان پست‌های ذکرشده، چنان‌که صابری و مولاوردی اشاره کرده‌اند، محل ابهام و پرسش است. حقوق این زنان شاغل باید بر اساس قوانین کار، حفظ شود. همچنین برای تغییر پست ناگهانی و در عین حال عدم اخراج کارمندان، ممکن است شهرداری مجبور شده باشد پست‌هایی تزئینی در بخش‌های دیگر برای این زنان تعریف کند و به آنها حقوق بدهد؛ بدون آنکه کار مناسبی برای آنها تعریف کرده باشد یا به آن کار نیاز داشته باشد. با وجود چنین اما و اگر‌هایی نفس تصمیم شهرداری قابل تقدیر است. زیرا با جسارت و بدون ترس از برچسب‌های رایج، نفع زنان و مردان و کارآمدی کل مجموعه را در تصمیم‌گیری لحاظ کرده است. البته می‌توان گفت این تصمیم، دیرهنگام گرفته شده است، چراکه در اغلب مجموعه‌های دولتی، معمولاً منشی و رئیس‌دفتر برای مدیران مرد، از میان کارمندان مرد و برای مدیران زن از بین کارمندان زن انتخاب می‌شود.

بارها از سوی فعالان حقوق زنان و کارشناسان مسائل اجتماعی عنوان شده است که مشاغلی مانند منشی‌گری، حتی اگر در محیط‌های سالم و برای مردانی با شخصیت‌های سلامت باشد، زنان را در موقعیت‌های آزاردهنده و فرودست قرار می‌دهد و منشأ آسیب‌های بسیاری می‌شود. از سوی دیگر، در مورد خاص شهرداری، چنان که فرزاد خلفی توضیح داده است، کارمندان مشغول به کار در دفاتر مدیران شهرداری، کار سخت و پرحجمی دارند که برای زنان با محدودیت‌ها و مسئولیت‌هایشان طبیعتاً بسیار آزاردهنده‌تر از مردان است.

در نگاه کلی‌تر، انتخاب آزادانه هر شغل در چارچوب قانون، حق زنان و مردان است، اما کارفرما نیز حق دارد بر اساس اولویت‌ها و نظام ارزشی خود در چارچوب قانون، گزینه‌های مناسب‌تر را از بین متقاضیان برای مجموعه خود انتخاب کند. در تمام دنیا از جمله ایران، زنان به دلیل پذیرش کار با دستمزد کمتر و روحیه فرمان‌پذیرتر و البته وجدان کاری بالاتر، نیروی محبوب‌تری برای استخدام؛ به‌ویژه در مشاغل سطح متوسط و پایین هستند. این شرایط در جامعه‌ای که با آمار بالای بیکاری مردان و لذا رقابت در بازار کار روبه‌روست، از یک سو زمینه استثمار زنان را در برخی موقعیت‌های شغلی فراهم می‌کند و از سوی دیگر فرصت‌های شغلی مردان را کاهش می‌دهد که این خود، در بحث تشکیل خانواده و پایداری آن تأثیر مستقیم و مخرب بر کل افراد جامعه دارد.

مجموعه شهرداری می‌توانسته با نگاه سودگرایانه صرف، مانند بسیاری از کارفرمایان ایران و جهان، بدون توجه به سختی‌های کار برای زنان منشی و تایپیست در دفاتر مدیران و تبعات فرهنگی و اجتماعی این‌گونه استخدام، از نیروی کار کیفی، مطیع‌تر و ارزان‌تر زنان بهره ببرد؛‌ اما برای در نظر گرفتن مصالح بالاتری تن به این تغییرات و محدودیت‌ها داده است.

این احتمال وجود دارد که زنان تغییر شغل داده شده در شهرداری، پس از مدتی به دلیل فقدان نیاز در این مجموعه، مجبور به ترک آن شوند و قرارداد جدیدی با آنها بسته نشود. همچنین به طور طبیعی تعداد معدودی از موقعیت‌های شغلی بالقوه برای زنان حذف شده است. البته در این زمینه اگر قوانین کار و حقوق کارمندان رعایت شود، مسئولیتی متوجه شهرداری نیست؛ اما از آن‌جاکه برخی از زنان تغییر شغل داده شده، ممکن است نیاز شدیدی به شغل و کسب درآمد داشته باشند و این تغییر یا بیکاری احتمالی ضربه جبران‌ناپذیری به زندگی آنان بزند، بهتر است مجموعه شهرداری براساس وظایف انسانی و اجتماعی خود زمینه توانمندسازی این زنان را در زیرمجموعه‌های خود فراهم کند، تا در صورت خروج اجباری از شهرداری، راحت‌تر بتوانند شغل مناسب خود را در بازار کار پیدا کنند.

پی‌نوشت
۱٫    برگرفته از متن صورتجلسه شماره ۰۳۲۹٫
۲٫    روزآنلاین شماره۲۱۵۶٫
۳٫    اغلب سایت‌های مورد نظر در این بخش، طبق مقررات جمهوری اسلامی ایران، حاوی مصادیق مجرمانه است و به همین دلیل لینک نمی‌شود.

 

منبع : مهرخانه

۲۱
مرداد ۱۳۹۳
مادربانو
دسته‌ها مطالب خواندنی
دیدگاه‌ها ۲ دیدگاه

یک پاسخ برای : 2

  1. فاطمه گفته:

    خیلی هم طرح خوب و مناسبی است. خانمهای مقیدی که در ادارات کار میکنند میدونند که اختلاط نامناسب یا اشتغال خانمها در مشاغل دفتریی که ذکر شد چقدر بعضی اوقات آزار دهنده است. ای کاش این طرح در تمام ادارات دولتی اجرا میشد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>