رژیم غذایی کودکان مبتلا به آلرژی غذایی

کودکان دچار آلرژی غذایی بیشتر در معرض خطر اختلال رشد هستند.

گروه علمی«خبرگزاری دانشجو» دکتر الهام طلاچیان فوق تخصص گوارش کودکان ؛ پرهیز کامل برای آلرژی­های غذایی به­واسطه­ی IgE و هم­چنین انتروکولیت ناشی از پروتئین غذا در شیرخواران توصیه شده است. برای این پرهیز، آموزش بیمار ضروری است، زیرا پرهیز دقیق از نظر تئوری ساده و در عمل مشکل است.
براساس مشاهدات، در برخی افراد بسیار حساس، کم­تر از یک میلی­گرم شیر، تخم­مرغ یا بادام­زمینی موجب بروز نشانه­هایی می شود، در ­حالی­ که در بعضی دیگر، حتی مصرف بیش از ۱۰ گرم تحمل می­ شود. از سوی دیگر، بعضی از انواع آلرژی غذایی مانند Oral allergy syndrome نیاز به حذف دقیق ندارند. بنابراین، پزشک بر مبنای وضعیت خاص بیمار و میزان حساسیت او تصمیم­گیری می کند.
واکنش­های آلرژی غذایی معمولا بعد از خوردن روی می­دهد. سایر راه­ها از قبیل تماس پوستی یا استنشاق، در اغلب بیماران مبتلا به آلرژی غذایی منجر به بروز واکنش نمی­ شود. همچنین، تماس با بزاق فردی که به تازگی غذای آلرژن را مصرف کرده، ممکن است راهی برای در معرض آلرژن قرار گرفتن باشد. آلرژن­های غذایی که مادر مصرف می­کند را می­توان در شیر یافت که سبب آنافیلاکسی، درماتیت آتوپیک مزمن و نشانه­های گوارشی (استفراغ، اسهال، تأخیر رشد و پروکتوکولیت) می شود. آنافیلاکسی یک واکنش آلرژیک جدی است که به طور ناگهانی آغاز می شود و ممکن است منجر به مرگ شود. درماتیک آتوپیک (اگزمای سرشتی) بیماری التهابی پوستی خارش دار، مزمن بسیار شایع است.
موارد پرهیز دقیق برای مادر  
موارد پرهیز دقیق برای مادر عبارتند از: شیرخواری که به آلرژن موجود در شیر مادر واکنش حاد نشان داده­ است، واکنش آنافیلاکتیک شدید به ماده­ی غذایی که خود شیرخوار خورده است، نشانه­های مزمن به ماده­ی غذایی که مادر به مقدار کم مصرف کرده است یا واکنش به غذایی که اغلب سبب واکنش­های شدید شده و مادر به مقدار زیاد با غذاها آن را مصرف می­کند، مانند: ماهی و بادام­زمینی.
آلرژی غذایی کودکان
مصرف کمتر مواد آلرژن توسط مادر
مصرف کمتر مواد آلرژن توسط مادریا استفاده از شکل­های پخته­شده­ی آن­ها در مواردی که شیر مادرخوار پیش از تشخیص آلرژی غذایی نشانه­های مزمن نداشته یا کاهش مصرف آلرژن توسط مادر منجر به بهبود نشانه­های مزمن خفیف می­ شود، توصیه می­شود.
اداره­ی تغذیه­ای آلرژی غذایی به برنامه­ریزی دقیق برای اطمینان از جایگزینی مناسب ماده یا مواد غذایی حذف­شده نیاز دارد. با شروع حذف مواد غذایی باید مواد جایگزین مغذی توصیه شوند. همچنین، برای اطمینان از پذیرش این منابع جایگزین و ورود آنها به رژیم غذایی، پی­گیری ضروری است.
محدودیت­های رژیم غذایی ثانویه به آلرژی غذایی موجب تأخیر رشد و یا کمبود ریزمغذی­ها (ویتامین­ها، مواد معدنی، عناصر کمیاب) و درشت­مغذی­های خاص (پروتئین، چربی، کربوهیدرات­ها) می شود. براساس مطالعات، این کودکان درمقایسه با کودکانی که آلرژی غذایی ندارند، دریافت کمتری از ریزمغذی­ها/درشت­مغذی­ها و انرژی کلی داشته و باید به­دقت پایش رشد شوند.
کودک مبتلا به آلرژی غذایی در معرض خطر دریافت ناکافی انرژی به­ دلیل جایگزینی نامناسب در رژیم حذف مواد غذایی آلرژن (Elimination diet) است. به­علاوه، مشکلات تغذیه­ای مانند: تنفر از غذا و محدودیت پذیرش انواع گوناگون غذا ممکن است در این کودکان روی داده و منجر به دریافت کم انرژی و مواد مغذی شود. برخی موارد آلرژی غذایی از قبیل گاستروانتریت و ازوفاژیت ائوزینوفیلیک آلرژیک اغلب با بی­اشتهایی و زود­ سیرشدن همراه هستند که بالقوه سبب کاهش دریافت انرژی می شود.
گاستروانتریت التهاب معده و روده و ازوفاژیت ائوزینوفیلیک آلرژی غذایی گوارشی نامیده می شود.
نیاز انرژی تخمین­زده شده در آنهایی که آلرژی غذایی دارند معمولاً مشابه سایرین است. یک مورد استثنا، بیماران مبتلا به درماتیت آتوپیک متوسط تا شدید است که ممکن است به دلیل اتلاف از سد پوستی صدمه­دیده، نیاز بیشتری به پروتئین و انرژی داشته باشند.
انرژی رژیم غذایی
انرژی رژیم غذایی از ۳ گروه اصلی درشت­مغذی­ها شامل پروتئین­ها، کربوهیدرات­ها و چربی­ها تأمین می شود. بازه­ی توزیع قابل­قبول درشت­مغذی(Acceptable Macronutrient Distribution Ranges, AMDR)، میزان دریافت از یک منبع انرژی خاص است که با کاهش خطر بیماری مزمن و تأمین دریافت مواد مغذی ضروری همراه است و به­صورت درصد دریافت کل کالری بیان می­ شود.
جدول ۱-Acceptable Macronutrient Distribution Range, AMDR
سن
کربوهیدرات
پروتئین
چربی
۳-۱ سال
۶۵-۴۵
۲۰-۵
۴۰-۳۰
۱۸-۴ سال
۶۵-۴۵
۳۰-۱۰
۳۵-۲۵
۱۸ سال<
۶۵-۴۵
۳۵-۱۰
۳۵-۲۵
در ارزیابی تغذیه­ای و توصیه­های تغییر رژیم غذایی باید برای اطمینان از دریافت و توزیع مناسب کربوهیدرات­ها، پروتئین­ها و چربی­ها، مصرف درشت­مغذی­ها را در­نظر داشت. ایجاد توازن تغذیه­ای و همچنین برآوردن دریافت تغذی توصیه­شده اغلب چالش پس از حذف مواد غذایی است.
بسیاری از منابع خوب پروتئین آلرژن­های شایع هستند
بسیاری از منابع خوب پروتئین شامل شیر، تخم­مرغ، سویا، ماهی، صدف، بادام­زمینی و بادام درختی از آلرژن­های شایع هستند. زمانی که منابع پروتئینی با کیفیت از رژیم غذایی حذف می­ شوند، باید رژیم غذایی به­دقت برنامه­ریزی شود. مواردی از کواشیورکور و کوتاهی قد متعاقب حذف پروتئین، بدون جایگزینی مناسب گزارش شده­اند.
کواشیورکور یک نوع وخیم سوءتغذیه­ی حاصل از کمبود پروتئین و کالری است که در اطفال دیده می‌شود.
علاوه بر دریافت کلی انرژی، باید به کمیت و کیفیت پروتئین رژیم غذایی نیز توجه شود. محصولات حیوانی برای تأمین پروتئین مطلوب ضروری نیستند و اغلب منابع گیاهی مانند مغزها از این نظر کامل نیستند.
چربی­های رژیم غذایی
چربی­های رژیم غذایی منبع مهم انرژی هستند، در انتقال ویتامین­های محلول در چربی نقش دارند و دو اسید چرب ضروری آلفا-لینولئیک اسید (ALA) و لینولئیک اسید (LA) را تأمین می­کنند. خطر کمبود اسیدهای چرب ضروری، ویتامین E و انرژی، زمانی که دریافت چربی کمتر از ۲۰ درصد دریافت کل انرژی رژیم غذایی باشد روی می­دهد.
 
کربوهیدرات­ها
کربوهیدرات­ها منبع انرژی هستند و بسیاری از ویتامین­ها، مواد معدنی و عناصر کمیاب را تأمین می-کنند. اطمینان از دریافت تمام مواد مغذی ضروری پس از حذف مواد غذایی ضروری است و باید جایگزینی مناسب انجام شود. زمانی که اصلاح برنامه­ی غذایی برای برآورده­کردن نیاز به ویتامین، مواد معدنی و عناصر کمیاب کافی نباشد، دادن مکمل ضرورت دارد. گرچه ممکن است این مکمل­ها حتی آن­هایی که برچسب فاقد آلرژن دارند، دارای مواد غذایی حذف­شده از رژیم کودک باشند.
رشد کودکان
 
رشد کودکان شاخص حساس دریافت کافی پروتئین و انرژی است. وزن، حساس­ترین اندازه­گیری برای دریافت کافی انرژی است و زودتر و بیشتر از قد، تحت تأثیر کمبود انرژی قرار می­گیرد. کمبود مزمن انرژی یا کمبود پروتئین رژیم غذایی بر قد تأثیر می­گذارد. بررسی روند رشد روی منحنی رشد حائز اهمیت است. کودکان دچار آلرژی غذایی بیشتر در معرض خطر اختلال رشد هستند.
201357191157hasasiat1-ns
رژیم­های حذف مواد غذایی
رژیم­های حذف مواد غذایی (Food elimination Diet) جزء ضروری اداره­ی بیمار دچار آلرژی غذایی هستند. نباید براساس روش­های تشخیصی غیر­معتبر، اقدام به حذف غذاها کرد. این رژیم باید تحت نظارت دقیق انجام شود تا از تأمین تغذیه­ی کافی اطمینان حاصل شود. این مسئله به­خصوص در کودکان که کمبود تغذیه­ای بر رشد و تکامل آن­ها تأثیر می­گذارد اهمیت دارد. ریکتز، کمبود ویتامین و مواد معدنی و تأخیر رشد از عوارض این رژیم هستند.
ریکتز یا نرمی استخوان یک بیماری استخوانی در کودکان است.
آلرژن­های غذایی شایع اوایل کودکی شیر گاو، تخم­مرغ، گندم، سویا و بادام­زمینی هستند. مبتلایان به آلرژی به پروتئین شیر گاو به­خصوص کودکان، در معرض خطر کمبود ویتامین D و کلسیم هستند، زیرا شیر منبع اصلی چربی، پروتئین، کلسیم و ویتامین D است و ویتامین B12، ویتامین A، پانتوتنیک اسید (ویتامین B5)، ریبوفلاوین و فسفر را تأمین می­کند.
مادرانی که به شیرخواران مبتلا به این آلرژی شیر می­دهند، باید از مصرف پروتئین شیر گاو پرهیز نمایند زیرا پروتئین­های ایمونولوژیک رژیم غذایی مادر در شیر او یافت شده­اند. در این موارد، باید کفایت تغذیه­ای رژیم مادر بررسی شده و روزانه هزار میلی­گرم مکمل کلسیم دریافت کند. ممکن است تجویز مکمل ویتامین پره­ناتال مفید باشد.
در شیر خشک­خواران مصرف شیر خشک کاملاً هیدرولیزه (Extensively hydrolyzed formula, eHF) توصیه شده است زیرا بیش از ۹۰ درصد آن را تحمل می­کنند. استفاده از شیر خشک برپایه­ی اسید آمینه (Amino acid based formula) در این موارد توصیه شده است: شیرخواران دارای حساسیت به­واسطه­ی IgE به شیر گاو و درمعرض خطر زیاد آنافیلاکسی، هر بیمار دچار ازوفاژیت ائوزینوفیلیک و شیرخوارانی که باوجود مصرف  EHFنشانه­هایشان تداوم یافته است. شیرهای مصنوعی نسبتاً هیدرولیزه (Partially hydrolyzed formula) هیپوآلرژنیک تلقی نشده و انتخاب مناسبی برای این شیرخواران نیستند.
 گرچه شیر خشک سویا درحدود ۸۵ درصد موارد آلرژی شیر گاو به واسطه­ی IgE تحمل می­شود اما نباید در ۶ ماه اول زندگی مصرف شود. شیوع ازدیاد حساسیت به سویا و شیر گاو درموارد Non-IgE mediated از جمله سندرم انتروکولیت تا ۶۰ درصد است. از سوی دیگر، در شیرخوارانی که خطر آلرژی بالا است، سویا انتخاب خوبی برای پیش­گیری از آتوپی نیست. باید درنظر داشت که تا ۹۲ درصد آن­هایی که به پروتئین شیر گاو آلرژی دارند، به شیر بز نیز واکنش نشان می­دهند.
گندم علاوه بر کربوهیدرات، بسیاری از ریزمغذی­ها را نیز تأمین می­کند. درموارد آلرژی به گندم، مواد غذایی زیادی از رژیم حذف می­شود. ۲۰ درصد آن­هایی که آلرژی به غلات دارند، ممکن است به غله­ی دیگری نیز واکنش نشان دهند. بنابراین، جایگزینی این محصولات باید برمبنای تحمل بیمار باشد.
تخم­مرغ دارای پروتئین، ویتامین B12، ریبوفلاوین، اسید پانتوتنیک، بیوتین و سلنیوم است. بسیاری از غذاها از جمله شیر، سویا، گوشت، ماهی و طیور مواد مغذی موجود در تخم­مرغ را تأمین می­کنند. معمولا تخم­مرغ رژیم غذایی سهم عمده­ای در دریافت روزانه ندارد. بنابراین، پرهیز از آن تأثیر منفی در دریافت تغذیه­ای ندارد.
سویا حاوی پروتئین، تیامین، ریبوفلاوین، پیریدوکسین، اسید فولیک، کلسیم، فسفر، منیزیم، آهن و روی است. با توجه به اینکه مقدار آن در رژیم غذایی کم است، حذف آن به­جز مواردی از قبیل آلرژی هم­زمان به شیر و گیاه­خواری به­ راحتی قابل جایگزینی است. براساس مطالعات اغلب موارد آلرژی به سویا، می­توانند روغن سویا و لسیتین سویای تصفیه شده را تحمل کنند. لسیتین یک کلسیم مغزی است.
بادام زمینی، بادام درختی، ماهی و صدف شایع­ترین مواد غذایی آلرژن در بالغان هستند. با وجودی که این­ها، ارزش غذایی زیادی دارند، اما به مقدار زیاد در رژیم غذایی مصرف نمی­شوند. گرچه برآورده کردن نیازهای غذایی در آلرژی­های غذایی متعدد، مشکل­تر است.
۲۳
بهمن ۱۳۹۱
مادربانو
دسته‌ها تغذیه سلامت
دیدگاه‌ها بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>