ویار، آشنای خانم‌های باردار

علت اصلی تهوع و استفراغ دوران حاملگی هنوز بدرستی مشخص نشده ولی شواهد به دست آمده حاکی است تغییرات سریع ایجاد شده در سطوح هورمونی بدن می تواند عامل اصلی بروز چنین حالاتی باشد.

بارداری یکی از شیرین‌ترین لحظات زندگی یک زوج و بخصوص پرهیجان‌ترین دوران زندگی مادر به شمار می‌رود. ۹ ماهی که با تمام سختی‌هایش، پایان خوشی را به دنبال دارد. در این میان برخی زنان باردار هستند که به دلیل شرایط خاص خود نسبت به دیگران، این دوران را با سختی بیشتری سپری می‌کنند.

preg5متن

ویار را شاید بتوان یکی از دردآورترین لحظات دوران بارداری دانست. برخی زنان به انواعی از مواد غذایی علاقه بسیار زیادی نشان می دهند و برعکس، برخی طبع شان تغییر کرده و نمی توانند خوردن بعضی مواد غذایی و بوهای خاصی را تحمل کنند. در واقع حالت تهوع و استفراغ دوران بارداری را شاید بتوان جزء جدایی ناپذیر این دوران به شمار آورد که بیشتر خانم های حامله با آن دست و پنجه نرم می کنند.

ویار حاملگی دو  حالت کلی دارد. در حالت اول عده ای از خانم های باردار تمایل شدیدی به خوردن برخی مواد غذایی پیدا می کنند و چندان مشکل جدی برای آنها ایجاد نمی کند ولی در حالت دوم خانم های حامله با خوردن غذاهای خاص و حتی وجود بوی غذا یا مواد دیگر در محیط حالت تهوع پیدا می کنند.

این علائم بین چهار تا هشت هفته نخست بارداری آغاز شده و در هفته ۱۱ و ۱۳ به اوج خود رسیده و گاهی در هفته های ۱۴ و ۱۶ خاتمه می یابد.

بسیاری بر این باورند این حالات که در اصطلاح به «ویار حاملگی» معروف است، تنها در سه ماهه نخست بارداری، مادر را آزار می دهد و بعد از آن از بین می رود ولی بررسی ها نشان داده است در بسیاری از خانم های باردار این حالات معمولا تا بعد از سه ماهه اول نیز ادامه یافته و حتی تا پایان حاملگی ادامه خواهد داشت.

این علائم اغلب صبح ها سراغ آنها آمده و با گذشت زمان بهبود می یابد ولی بروز آن در دیگر ساعات روز هم دور از انتظار نیست. به خاطر داشته باشید شدت علائم در خانم ها متفاوت بوده و تقریبا ۷۰ درصد از آنها دچار حالت تهوع و استفراغ حاملگی شده و برخی از زنان باردار نیز هرگز چنین حالاتی را تجربه نمی کنند.

زنان بارداری که ویار را تجربه می کنند، بیشتر به خوردن مواد شیرین، فرآورده های لبنی، خوراکی های شور، میوه های ترش و نیز غذاهای پرادویه و تند رغبت نشان می دهند.

علاوه بر این، نوع دیگری از ویار شدید به مصرف مواد عجیب وجود دارد که ممکن است هرگز در زمان معمول اقدام به امتحان آن هم نکنند ولی در دوران بارداری، زنان حامله به دلیل وضع خود تمایل بسیار شدیدی به خوردن این مواد از قبیل گچ، خاک، برنج خام، خاکستر، صابون، سنگ ریزه و مو پیدا می کنند که در پزشکی به این حالت «پیکا» می گویند.

ویارهای عجیب و غریب

شاید تاکنون شنیده باشید که برخی زنان باردار به خوردن مواد نامتعارف گرایش بسیار شدیدی نشان می دهند. موادی که اغلب افراد در شرایط عادی تمایلی به خوردن آنها نداشته و این کار برایشان عجیب به نظر می رسد.

محققان هنوز نتوانسته اند دلیل اصلی تمایل ویارهای عجیب زنان باردار را پیدا کنند ولی عده ای از آنها معتقدند خوردن برخی مواد غیر معمول از قبیل گچ، یخ، زغال، خاک، برنج و… اغلب نشانه کمبود بعضی مواد مغذی از قبیل آهن، کلسیم و روی در بدن بوده و مصرف مکمل های آهن، کلسیم و روی می تواند تمایل آنها را به این مواد کاهش دهد اما بررسی ها نشان می دهد ویارهایی که فرد را متمایل به خوردن برخی مواد غیر معمول می کنند، می تواند برای مادر و جنین داخل رحم مضر باشد.

برخی به خوردن مواد حاوی سرب از قبیل خاک و رنگ تمایل دارند که مصرف این مواد ممکن است مسمومیت های سربی به همراه داشته و بشدت روی مادر و جنین اثر منفی گذاشته و حتی در موارد شدیدتر منجر به مرگ شود. گاهی مصرف این قبیل مواد مانند مو، سنگ ریزه و خاک منجر به انسداد روده ها و در نتیجه یبوست شدید، التهاب احشا و نیز عفونت می شود.

عفونت های انگلی از جمله عوارضی است که بر اثر خوردن خاک و امثال آن در بدن ایجاد می شود و به دنبال آن، احتمال عفونت مجاری معده و روده، درد و کاهش وزن رخ می دهد.

از دیگر عوارضی که بر اثر خوردن این گونه مواد حاصل می شود، مشکلات دندانی است. از آنجا که دندان ها به منظور جویدن مواد خوراکی تعبیه شده اند، جویدن هر گونه ماده غیر خوراکی و غیر معمول می تواند باعث وارد آمدن آسیب جدی به آنها و شکستگی و ترک خوردن آنها شود.

ویارهای حاملگی اثراتی نیز روی جنین گذاشته و باعث می شود خوردن مواد غیر خوراکی مانع از جذب مناسب مواد مغذی و معدنی در بدن جنین شده و عوارضی چون تولد نوزادانی با وزن پایین، زایمان زودرس و تولد نوزاد مرده را سبب شود.

از ویارهایی که برخی زنان باردار با آن مواجه شده و تمایل زیادی به مصرف آن نشان می دهند، خوردن برنج خام است.

طبق بررسی ها، برنج یکی از موادی است که حاوی مقادیر بالایی «آرسنیک» بوده و با وجود سمی بودن این ماده، مصرف آن می تواند با انتقال از طریق بند ناف، به جنین داخل رحم صدمات جدی وارد آورده و از طرفی احتمال سقط جنین در چنین زنانی بالا می رود. نوزادان متولد شده از مادرانی که در دوران بارداری برنج زیادی مصرف کرده اند، در زمان تولد وزن کمتری داشته و بیشتر در معرض خطر مرگ قرار می گیرند.

یکی دیگر از عادت هایی که برخی زنان باردار با آن مواجه می شوند، مساله خاک خوری است که فرد در آن میل شدیدی به خوردن خاک پیدا می کند و به طور کلی خیلی غیر معمول جلوه می کند.

خوردن خاک به دلیل آلودگی آن معمولا توصیه نمی شود ولی به طور کلی همه محققان بر این عقیده استوارند که ویارهای شدید به موارد غیرعادی (پیکا) زمانی که مدت زیادی طول بکشد، می تواند باعث زایمان های زودرس در زنان باردار شده و از سوی دیگر به دلیل جایگزینی این گونه مواد به جای وعده های غذایی، فرد ممکن است دچار کم خونی و حتی سوء تغذیه شود.

ویار حاملگی به طور طبیعی خطری را متوجه مادر و کودک نمی کند ولی چنانچه شما قبل از بارداری کاهش وزن داشته و ویار این دوران مانع از اضافه وزن شما در این دوران شود، ممکن است کودکی با وزن پایین به دنیا آورید. استفراغ های متعدد از سوی مادر می تواند باعث پارگی غشاهای دستگاه گوارش منتهی به معده شود.

۹ ماه حاملگی بدون دردسر

بسیاری از زنان باردار، ویار را بدترین و غیرقابل تحمل ترین بخش حاملگی می دانند. درمان ویارهای حاملگی در بسیاری از موارد ضرورتی ندارد و بهترین کار ممکن، گذشت زمان است ولی چنانچه این حالت ها شدت گیرد، پزشک متخصص با آگاهی از وضع بیمار، برای او دارو و انواع مکمل ها را تجویز می کند که از میان مکمل ها، ویتامین ۶ Bو B12 و داروهای ضدتهوع می توانند مؤثر باشند ولی هرگز بدون نظر پزشک اقدام به مصرف این داروها نکنید چرا که استفاده بالاتر از حد نیاز ویتامین ۶ Bممکن است باعث بی حسی و آسیب عصبی شود که برای رشد جنین مضر است.

در صورت تداوم تهوع و استفراغ و کم شدن آب بدن، به بیمار مایعات وریدی، سرم و داروهای ضد تهوع و انواع ویتامین ها و الکترولیت های مورد نیاز بدن تزریق می شود.

بهتر است برای بهبود شرایط در این دوران، سبک تغذیه و زمان آن را کمی تغییر دهید. از خوردن مواد غذایی یا هر گونه بویی که ویار شما را تشدید می کند، دوری کنید.

طب سوزنی در برخی موارد می تواند علائم را کاهش دهد. ادامه یافتن حالت تهوع و استفراغ و نبود تمایل به خوردن بسیاری از مواد غذایی، علاوه بر کم آبی بدن می تواند زنان باردار را با سوءتغذیه مواجه کند.

بررسی ها نشان می دهد انواع گوشت قرمز و سفید می تواند یکی از عوامل بروز ویار حاملگی باشد و نتایج به دست آمده حاکی است در نقاطی که ویار حاملگی شیوع کمتری دارد، خوراک افراد را بیشتر غلات تشکیل می دهد و گوشت قرمز و سفید طرفداران کمتری دارد.

علاوه بر این، حالت تهوع و استفراغ حاملگی که ما آن را به عنوان ویار حاملگی می شناسیم، صحت ترشح هورمون های بارداری را تصدیق می کند و از طرفی، در زنان بارداری که دچار این علائم می شوند، آمار سقط جنین بسیار پایین تر از زنانی است که ویار حاملگی را تجربه نمی کنند ولی از یاد نبرید که گاهی زنان بارداری هم هستند که با نداشتن این علائم، فرزندان سالمی به دنیا می آورند.

در صورتی که شما هم در نزدیکی خود زن بارداری را می شناسید که از این علائم رنج می برد، نگرانی را کنار بگذارید و برای بهبود وضع او، با یک پزشک مشورت کنید تا پس از بررسی های لازم، درمان مناسبی برای او در نظر بگیرد.

شما نیز در مراحل درمانی به فرد مورد نظر کمک کنید و وی را از خوردن چنین موادی منع کنید تا از عوارض جانبی احتمالی که ذکر کردیم، دور بماند.

البته علاوه بر درمان هایی که توسط پزشک تجویز می شود، با رعایت برخی مسائل می توانید به این افراد کمک کنید تا دوران بارداری خود را با سلامت کامل و به دور از هر مشقتی پشت سر بگذارند. اگر به عنوان یک زن باردار با علائم ذکر شده مواجه هستید، این موارد را به خاطر بسپارید و اجرا کنید:

ـ از خوردن خوراکی های شور خودداری کنید. غذاهای چرب را به دلیل دیر هضم بودن تا حد امکان از رژیم غذایی خود حذف کنید و به خاطر داشته باشید مصرف زنجبیل تاثیر بسزایی در کاهش این علائم دارد.

ـ بهترین مواد غذایی انتخابی برای زنان باردار غذاهای سرشار از کربوهیدرات، کم چربی و زود هضم است. نان تست، سیب زمینی پخته، دسرهای ژلاتینی از جمله کربوهیدرات هایی است که در این دوران می تواند شرایط زنان باردار را بهبود بخشد. غذاهای حاوی نمک و زنجبیل نیز می تواند مؤثر باشد ولی به خاطر داشته باشید تا جایی که می توانید از مصرف غذاهای چرب، پرادویه و شور پرهیز کنید.

ـ سعی کنید در طول روز حجم غذای مصرفی خود را کاهش داده و در عوض دفعات غذا خوردن را افزایش دهید و به عبارتی، تعداد وعده های غذایی بیشتر با حجم کمتر بهترین روش تغذیه برای زنان باردار به شمار می رود. خالی ماندن معده احتمال حالت تهوع را افزایش می دهد.

ـ قبل از خوابیدن برای کاهش نوسانات قند خون که باعث حالت تهوع می شود، کربوهیدرات ها را به همراه پروتئین ها مصرف کنید.

ـ مصرف شیرینی جات در خانم های باردار، تهوع و استفراغ را کاهش می دهد.

ـ پزشکان توصیه می کنند زنان باردار بلافاصه بعد از بیدارشدن از خواب، قطعه ای بیسکویت یا نان تست مصرف کنند.

ـ در طول روز خوردن مایعات را فراموش نکنید ولی به خاطر داشته باشید که برای کاهش حالت تهوع و استفراغ، مایعات را بین وعده های غذایی مصرف کنید نه مابین غذا.

ـ از خوردن غذاهایی که در شما ایجاد حالت تهوع و استفراغ می کنند، خودداری کنید. مصرف پیاز، سیر و کلم حاوی مواد گوگردی معده و روده را تحریک می کند.

ـ زمانی که در منزل هستید، سعی کنید با باز گذاشتن پنجره ها از هوای تازه بیرون استفاده کنید.

ـ قرص های گلوکز، فروکتوز و فسفوریک با کاهش انقباضات ماهیچه ای دیواره معده و روده ها، احتمال تهوع و استفراغ را به حداقل می رساند.

با تمام این حرف ها پزشکان معتقدند زنانی که در زمان اقدام به بارداری و در ماه های اول حاملگی و حتی پیش از حاملگی اقدام به مصرف مولتی ویتامین ها می کنند، به نسبت دیگر زنان باردار دوران بی دردسرتری را پشت سر گذاشته و کمتر دچار ویارهای حاملگی می شوند. مصرف اسید فولیک به عنوان یک ویتامین مکمل به جلوگیری از بروز نقص در تشکیل لوله عصبی جنین کمک شایانی می کند.

ویار چرا و چگونه؟

علت اصلی تهوع و استفراغ دوران حاملگی هنوز بدرستی مشخص نشده ولی شواهد به دست آمده حاکی است تغییرات سریع ایجاد شده در سطوح هورمونی بدن می تواند عامل اصلی بروز چنین حالاتی باشد.

این تغییرات به نوبه خود باعث انقباض ماهیچه ها و کندترشدن حرکات معده و روده شده و در نهایت به تهوع و استفراغ منجر می شود.

هورمون های استروژن، پروژسترون، گونادوتروپین و نیز هورمون های تیروئید در استفراغ های شدید دوران بارداری نقش عمده ای ایفا می کنند.

تحقیقات نشان می دهد زمانی که سطح قند خون پایین باشد، زنان باردار بیشتر دچار حالت تهوع و استفراغ می شوند و علاوه بر این، زنانی که با خوردن قرص های ضد بارداری، ابتلا به میگرن و بیماری حرکت دچار تهوع می شوند، در دوران بارداری نیز بیشتر احتمال تجربه حالت تهوع و استفراغ را دارند. از سوی دیگر، افرادی که سابقه خانوادگی در این مساله دارند نیز بیشتر در معرض چنین حالاتی قرار دارند.

جنبه روانی مساله بارداری از جمله عواملی است که در کنار دلایل ذکر شده می تواند یکی از علل بروز ویارهای حاملگی باشد. واکنش روانی خانم های باردار در برابر پدیده بارداری و بدون برنامه رخ دادن آن در شدت این مساله بی تاثیر نیست.

پزشکان و محققان معتقدند ویار حاملگی بسیار تحت تأثیر ژنتیک و وراثت قرار دارد؛ به گونه ای که چنانچه مادر و خواهر شما چنین مشکلی داشته باشند، به احتمال زیاد شما هم ویارهای بارداری را تجربه خواهید کرد. مشکل ویار در بارداری اول، حاملگی چند قلویی و داشتن جنین دختر شانس ابتلا به ویار حاملگی را افزایش می دهد.

منبع: جام جم آنلاین

۱۲
اردیبهشت ۱۳۹۳
مادربانو
دیدگاه‌ها بدون دیدگاه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>